Վերլուծություն. Ադրբեջանի նավթային գործոնը աշխարհաքաղաքականությունում
Ադրբեջանը շարունակում է նավթն օգտագործել որպես քաղաքական լծակ: Վերլուծաբանները քննարկում են` արդյոք այս որոշման ներքո քաղաքական ենթատեքստ կա՞, թե՞ դա կապված է Մեքսիկական ծոցում «Բրիթիշ փետրոլիումի» նավթահորի վթարի հետ: Բանն այն է, որ նավթի շարունակվող արտահոսքի և մաքրման աշխատանքների պատճառով հսկայական կորուստներ կրած «Բրիթիշ փետրոլիում» ընկերությունը հայտարարել է, որ մտադիր է աշխարհում իր ակտիվների մի մասը վաճառել, որպեսզի փոխհատուցի վնասները: Սակայն այցի վերջում ԲՓ-ի նախագահը հայտարարեց, որ չի պատրաստվում վաճառել Ադրբեջանի իր ակտիվները: Այսօր ԲՓ-ը հանդիսանում է Ադրբեջանում երեք խոշոր էներգետիկ նախագծերի օպերատոր. նավթի հանքավայր` «Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի» (ավելի քան 34%), գազի հանքավայր` «Շահդենիզ» (25,5%) և «Բաքու-Ջեյհան» գազատար (30%-ից մի փոքր ավելի): Ադրբեջանում ընկերության ներդրումների ընդհանուր ծավալը կազմում է մի քանի միլիարդ դոլար: Գործընթացի քաղաքական շարժառիթն ավելի հավանական է թվում: Ինչպես գրում են թուրքական թերթերը, Հարավային Կովկասի տարածաշրջան կատարած այցի ժամանակ ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնի հայտարարությունները հույսեր չթողեցին Ադրբեջանին, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը կլուծվի Բաքվի սցենարով: Հնարավոր է, որ Ռուսաստանը Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին խոստացել է ավելին, քան Քլինթոնը, և նա որոշել է վերջնականապես դեմքով շրջվել դեպի Մոսկվա: Այդուհանդերձ, ինչ-որ բան փոխվել է: «Գազպրոմի» ներկայացուցիչները բազմիցս հայտարարել են, որ պատրաստ են Ադրբեջանի արտադրած ողջ գազը գնել եվրոպական գներով: Սակայն ադրբեջանական կողմը ռուս գործընկերներին առաջարկել է ընդամենը 500 մլն, այնուհետև 1 մլրդ խորանարդ մետր գազ: Նշենք, որ Ադրբեջանից գազի հիմնական հոսքը ներկայումս գնում է Թուրքիա` Վրաստանի տարանցիկ ճանապարհով` Բաքու-Թբիլիսի-Էրզրում գազատարով (ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի աջակցությունը վայելող Նաբուկո նախագծի բաղկացուցիչ մաս է կազմում): Ինչպես հաստատում է ՌԴ փոխվարչապետ Իգոր Սեչինը, չի բացառվում, որ ԲՓ-ի նախագահը Բաքու է եկել, քանի որ պատրաստվում է թողնել իր պաշտոնը և եկել է ընկերության նոր ղեկավարին ներկայացնելու (ԲՓ-ի մամուլի ծառայությունը հերքել է այս լուրը:) «Գազպրոմ» ԲԲԸ նախագահ Ալեքսեյ Միլերը հայտարարել է, որ իր գլխավորած ընկերությունը որոշակի հետաքրքրություն ունի Ադրբեջանում ԲՓ-ի նախագծերի վերաբերյալ, մասնավորապես, պատրաստ է ցանկացած ժամանակ քննարկել Ադրբեջանի «Շահդենիզ» հանքավայրի շահագործման նախագծում հնարավոր մասնակցությունը: Ադրբեջանի գազի և նավթի աղբյուրների կարևորությունը Արևմուտքի համար ակնհայտորեն նվազում է: Համենայնդեպս, Իլհամ Ալիևին ուղղված իր նամակում ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման Ադրբեջանի դերը ԱՄՆ-ի համար բնորոշել է որպես տրանսպորտային միջանցք, այլ ոչ թե որպես հումքի կարևոր մատակարար: Թե ինչպես կանդրադառնան նավթային ոլորտում փոփոխությունները աշխարհաքաղաքականության վրա, ցույց կտա ժամանակը:
Other Articles in Վերլուծություն
|
Readers' comments
Post a comment
Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.