Ռազմավարություն, մարտավարություն, վերադասավորում. Հայաստանի ընդդիմադիր կուսակցությունները պատրաստվում են ընտրություններին

Ռազմավարություն, մարտավարություն, վերադասավորում. Հայաստանի ընդդիմադիր կուսակցությունները պատրաստվում են ընտրություններին


Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ելույթը ՀՀՇ 16-րդ համագումարում:

Վերջին երկու շաբաթներում անցկացվեցին երկու ընդդիմադիրների` «Ժառանգության» և Հայոց համազգային շարժման համագումարները, և մինչ ընդդիմադիրները կոչ էին անում իշխանափոխություն երկրում, իշխանափոխություն տեղի ունեցավ հենց իրենց` կուսակցությունների ներսում, ինչն ազդարարում է նախընտրական փուլի մեկնարկը:

Շաբաթ` հուլիսի 17-ին կայացած ՀՀՇ համագումարին նախորդել էին կուսակցության ներսում լուրջ խմորումներ. նախ` հրաժարական տվեց կուսակցության փոխնախագահ Խաչատուր Քոքոբելյանը, ապա երկարամյա նախագահ Արարատ Զուրաբյանը: Երկուսն էլ մեղադրվում էին իշխանությունների հետ բանակցություններ վարելու մեջ. ըստ տարածված լուրերի` նրանք բանակցում էին առաջիկա ընտրություններին ՀՀՇ-ին տեղեր տրամադրելու և մարտի 1-ի գործերով կալանավորվածներին ազատ արձակելու շուրջ:

ՀՀՇ-ում տեղի ունեցող իրադարձությունները չշրջանցեց Հայ ազգային կոնգրեսի առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, որը պարբերաբար ծափահարություններով ընդհատվող իր ելույթում ասել է. «Հայաստանի իշխանությունները փորձել են ազդեցություն գործել ՀՀՇ ի ներսում և ճեղքվածք առաջացնել կուսակցության ու Հայ ազգային կոնգրեսի միջև, սակայն ՀՀՇ վարչության և խորհրդի անդամների մեծամասնության զգոնության շնորհիվ վնասարարությունը ժամանակին բացահայտվել է, և Կոնգրեսի պառակտման վտանգն իսպառ չեզոքացվել է», և որ ՀՀՇ-ն այդ փորձությունից դուրս է եկել ավելի ուժեղացած։

Միայն 2007 թ. Լևոն Տեր-Պետրոսյանի վերադարձից հետո ակտիվացած ՀՀՇ-ում տեղի ունեցած այս դեպքերի մեջ անսպասելի մի բան տեղի ունեցավ`«վերակենդանացավ» 14 տարի հետախուզման մեջ գտնվող Վանո Սիրադեղյանը:

Դեռ երկու շաբաթ առաջ «Հրապարակ» թերթում տեղեկատվություն էր տարածվել, թե Լևոն Տեր-Պետրոսյանը դիմել էր Վանո Սիրադեղյանին` «միջամտել ՀՀՇ-ի ներսում կատարվող իրադարձություններին և ազդել Արարատ Զուրաբյանի վրա, որ նա հպատակվի իրեն»։

Նույն աղբյուրի հավաստմամբ` Վանո Սիրադեղյանը նամակ էր հղել Զուրաբյանին` ասելով. «Դու չգիտե՞ս, որ ՀՀՇ-ի հավերժ նախագահը Լևոն Տեր-Պետրոսյանն է», հորդորելով չպառակտել ՀՀՇ-ն ու հրաժարական տալ:

Այս ամենը, իհարկե, հերքում են ՀՀՇ-ում, սակայն նախկին ՀՀ ներքին գործերի նախարար, ՀՀՇ վարչության նախագահ Սիրադեղյանը, որը մեղադրվում է 1992-96 թթ. մի շարք սպանություններ պատվիրելու մեջ և որի մասին վերջին անգամ խոսել էին 2000 թ., երբ խորհրդարանը նրան կալանավորելու թույլտվություն տվեց, շաբաթ օրն ընտրվեց ՀՀՇ վարչության անդամ` համալրելով 31 անդամներից բաղկացած կուսակցության ղեկավար մարմինը:

Ըստ անկախ վերլուծաբան Երվանդ Բոզոյանի` ՀՀՇ-ն ունի ընդգծված առաջնորդի կարիք, ու թերևս հենց դա է Սիրադեղյանին կրկին ասպարեզ բերելու պատճառը: (Նախկին ազդեցիկ քաղաքական գործիչը դեռևս փախուստի մեջ է:)

«Սակայն չեմ կարծում, թե դա կունենա լուրջ արդյունքներ, ընդդիմությունն ունի մարտավարական լուրջ թերություններ»,- ասում է վերլուծաբանը:
Այժմյան միտումները ցույց են տալիս, որ ընդդիմությունն ամրապնդում է դիրքերը, սակայն միավորման հիմքեր արդեն իսկ չկան:

Այսօր ընդդիմադիր դաշտում առկա երկու հիմնական խաղացողների` Հայ ազգային կոնգրեսի ու «Ժառանգության» միջև հակասությունները ջրի երես դուրս եկան անցյալ տարի` Երևանի ավագանու ընտրություններին, երբ միասնական թեկնածուի շուրջ համաձայնության չգալով` «Ժառանգությունը» վճռեց չմասնակցել ընտրություններին, իսկ ՀԱԿ-ն էլ պարտվեց:

Դեռ այն ժամանակ «Ժառանգության» անդամ Զարուհի Փոստանջյանը հայտարարեց, թե «ՀԱԿ-ը կայացած ընդդիմադիր ուժ չէ և չի վայելում մարդկանց վստահությունը», հետո նաև մեղադրեց Լևոն Տեր-Պետրոսյանին 2008 թ. մարտի 1-ին ժողովրդի կողքին չլինելու համար:

Դրանից մի քանի ամիս անց պառակտումներ սկսվեցին «Ժառանգությունում», որի հիմնադիր նախագահ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը վայր դրեց պատգամավորական մանդատը (սակայն հետո հետ վերցրեց դիմումը), այնուհետև մի քանի անդամներ կուսակցությունից հեռացվեցին, այդ թվում` պատգամավոր Վարդան Խաչատրյանը, որոնց հիմնականում մեղադրում էին ի վնաս «Ժառանգության» ՀԱԿ-ի հետ համագործակցելու մեջ:

Այս ամենից հետո հուլիսի 10-ին կայացած «Ժառանգության» արտահերթ, իրենց խոսքով` «ջրբաժան» համագումարից հետո արմատապես փոխվեցին ղեկավար կազմի վարչության անդամները` համալրվելով նոր անդամներով, իսկ կուսակցության ղեկը կրկին իր ձեռքը վերցրեց հիմնադիր Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, ով մեկ տարի առաջ հրաժարվել էր նախագահի պաշտոնից:

Այն, որ համագումարներով ու նոր ղեկավար կազմով ընդդիմադիրները պատրաստվում են ընտրությունների, ակնհայտ է, սակայն ակնհայտ է նաև, որ այս անգամ ևս միասնական դաշինք չի ձևավորվելու:

Համագումարից հետո Հովհաննիսյանը հույս էր հայտնել, որ «ընդդիմությունը կունենա միասնական այլընտրանքային թեկնածու», իսկ եթե դա անհնար լինի, ապա «Ժառանգությունը» կմտածի սեփական թեկնածության մասին», որը, ի դեպ, ըստ Հովհաննիսյանի, ցանկալի է, որ կին լինի:

Սակայն Հովհաննիսյանը նաև ասել էր, որ «առաջիկա ընտրությունները պետք է լինեն երեք նախագահների եռանկյունուց դուրս», այսինքն` բացառելով Լևոն Տեր-Պետրոսյանի թեկնածությունը:

«Ժառանգության» համագումարից հետո ընդդիմադիր մամուլը հեղեղվեց «Ժառանգության» հասցեին հնչող տարբեր որակումներով` լպրծուն, գրպանային ընդդիմություն, իշխանության լրտես, կալանավորված ընդդիմության առաջնորդներից Նիկոլ Փաշինյանն էլ հարց բարձրացրեց, թե «Ո՞ւր էր Րաֆֆի Հովհաննիսյանը մարտի 1-ին»:

«Պարզ է, որ ընդդիմությունն այս անգամ էլ չի միավորվի ու տանուլ կտա, դա ամբիցիաների հարց է և լուծում չի գտնի, քանի դեռ անձնական հարցերը վեր են դասվեն պետության շահից»,- «ԱրմենիաՆաուին» ասում է նախկին ընդդիմադիր պատգամավոր Արշակ Սադոյանը, որին ևս 2008-ին չհաջողվեց միավորել ընդդիմադիրներին:
ԱրմենիաՆաուի էջերում