Readers' comments

• Analysis: Bryza as Ambassador to Azerbaijan bodes ill for NKR self-determination

Byrza and the entire lot at the failed-US-State Department can go to hell....

Read commented Article

Post a comment

Read all 2 comments

Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.

Եվ այդ կապակցությամբ գլխավոր հարցը հետևյալն է` ինչպե՞ս կարող է Մեթյու Բրայզան ազդել բանակցային գործընթացի վրա` հաշվի առնելով նրա սերտ հարաբերությունները Թուրքիայի և Ադրբեջանի քաղաքական շրջանակների հետ, ինչպես նաև հայտնի թուրքական ընտանիքի հետ նրա բարեկամական կապը:

Թեման ակտիվացել է ԱՄՆ Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում տեղի ունեցած լսումներից հետո, որի ընթացքում Բաքվում ԱՄՆ դեսպանի թեկնածու Մեթյու Բրայզան պատասխանել է բավական անհարմար հարցերի` կապված ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ նրա կանխակալ դիրքորոշման հետ:

Հուլիսի 20-ին «Վաշինգտոն թայմսը» նույնիսկ հոդված է հրապարակել, որում Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախմբի անհանգստությունն է նշել ադրբեջանցի և թուրք քաղաքական շրջանակների և վառելիքակոմունիկացիոն ձեռնարկությունների հետ Բրայզայի չափազանց սերտ հարաբերությունների կապակցությամբ:

Բրայզան տարածաշրջանի վրա ազդեցության բազմաթիվ լծակներ ունի, և անկախ իր առաքելությունից` միջնորդ Միսկի խմբում, թե դեսպան Ադրբեջանում, նրա մշտական ներկայությունը Հարավային Կովկասում մի շարք գործընթացներ համակարգողի ներկայություն է:

Որպես ԱՄՆ պետդեպարտամենտի Եվրոպայի և Ասիայի հարցերով ղեկավարի տեղակալ և ԱՄՆ փոխպետքարտուղարի օգնական նա մշտապես աշխատել է և´ Վրաստանի, և´ Ադրբեջանի, և´ Հայաստանի հետ:

Սենատում լսումների ժամանակ սենատոր Ռոբերտ Մենենդեսը հիշեցրել է, որ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպան Ջոն Էվանսը պաշտոնանկ է արվել «Հայոց ցեղասպանություն» բառակապակցությունն օգտագործելու համար: «Ի՞նչ դերակատարում եք ունեցել Էվանսի պաշտոնանկության գործում»,- հարցրել է նա Բրայզային:

Բրայզան հերքել է իր մասնակցությունն այս գործին:

Բրայզային հարցրել են նաև, թե ինչո՞ւ է նա այդքան համոզված, որ Լեռնային Ղարաբաղը պետք է լինի Ադրբեջանի կազմում:

Միսկի խմբում միջնորդ նշանակվելու պահից սկսած նա հենց այդ ուղղությամբ լոբբինգ է իրականացրել, իսկ «ԲիԲիՍի»-ին տված հարցազրույցի ժամանակ ուղղակիորեն հայտարարել է, որ բոլոր մնացած սկզբունքներից զատ, ի թիվս որոնց` ազգերի ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքից, գլխավորը տարածքային ամբողջականության սկզբունքն է:

Սենատոր Մենենդեսը հարցրել է Բրայզային. «Միթե՞ Ամերիկայի քաղաքականության ամենակարևոր սկզբունքը ազգերի անկախ ինքնորոշման սկզբունքը չէ»:

Բրայզան չի պատասխանել կոնկրետ այդ հարցին և վկայակոչել է այն ժամանակվա փոխնախագահ Դիկ Չեյնիի դիրքորոշումը` ասելով, որ դեռ «ԲիԲիՍի»-ին տված իր հարցազրույցից առաջ նա Բաքվում ասել է, որ տվյալ հակամարտության լուծումը պետք է համապատասխանի Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության սկզբունքներին:

2005 թ. ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում Բրայզայի հայտնվելը նշանավորվել է այսպես կոչված Շրջանակային համաձայնագրի ներկայացմամբ, որը հենց միջնորդի խոսքով` «կոչ է անում դուրս բերել հայկական զինված ուժերը Ադրբեջանի այն տարածքներից, որտեղ նրանք այժմ տեղակայված են»:

Բրայզայի միջնորդական առաքելության շրջանում են հայտնվել նաև Մադրիդյան սկզբունքները, որոնք ենթադրում են Լեռնային Ղարաբաղին նոր կարգավիճակի տրամադրում, սակայն Ադրբեջանի կազմում անպայման լինելու պայմանով: Դա 2007 թ. նոյեմբերին էր:

«Եթե ամեն անգամ, երբ բարձրացվում է ինքնորոշման հարցը, մենք ճանաչենք այս կամ այն տարածքային միավորի անկախությունը, ապա կխախտվի Հելսինկյան ակտի մյուս նորմը` տարածքային ամբողջականության պահպանման սկզբունքը»,- այն ժամանակ հայտարարել էր Բրայզան:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում Բրայզայի հայտնվելով ակտիվացել է նաև Միջազգային ճգնաժամային խմբի գործունեությունը, որի հանձնարարականներն այնքան կարևոր են, որ հաճախ ազդում են այս կամ այն հարցի վերաբերյալ վերջնական որոշումներ ընդունելու վրա:

«Որպես ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ` ես օգտվել եմ Միջազգային ճգնաժամային խմբի արտադրանքից: Խմբի պատրաստած զեկույցները և վերլուծական հետազոտությունները, որպես կանոն, պարունակում էին այնպիսի տեղեկություն, որը հնարավոր չէր ստանալ այլ աղբյուրներից: Ուստի զարմանալի չէ, որ նրանց հանձնարարականները հաճախ իրենց տեղն էին գտնում մեր կողմից վերջնական քաղաքական որոշումներ ընդունելու գործընթացում»,- խոստովանել է Ստրոուբ Թելբոթը:

Մինսկի խմբում` որպես ամերիկացի միջնորդ Բրայզայի նշանակումով Ճգնաժամային խմբի զեկույցները տարեցտարի դառնում էին ավելի կոշտ ու միանշանակ:

Արդեն 2005 թ. սեպտեմբերին Ճգնաժամային խումբը հրապարակել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցով զեկույցի տեքստը, որում ասվում էր. «Լեռնային Ղարաբաղը ձգտում է անկախության և հիմնավորում է ինքնիշխան պետություն կառուցելու իր ունակությունը` ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված կառավարությամբ` պետականության պայմաններին և չափորոշիչներին համապատասխան: Սակայն միջազգային դիտանկյունից Լեռնային Ղարաբաղը Ադրբեջանի մասն է… Լեռնային Ղարաբաղը մոլորակի ամենառազմականացված հասարակություններից մեկն է»:

Հենց այս զեկույցից հետո Ադրբեջանի ղեկավարությունը սկսեց ավելի արմատական կոչերով հանդես գալ, ընդ որում Բրայզան, ըստ էության, երբեք չի դատապարտել Ադրբեջանի իշխանությունների մարտաշունչ հայտարարությունները:

Բրայզայի մշտական ներկայությունը տարածաշրջանում (որպես Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպան) էլ ավելի կակտիվացնի հենց Միջազգային ճգնաժամային խմբի գործունեությունը, որի դիրքորոշումը հիմնված է Ադրբեջանի կազմում Լեռնային Ղարաբաղի լինելու անհրաժեշտության վրա: