Հանուն անվտանգությա՞ն, թե՞ մրցակցության. ռուսական ռազմակայանն ուժեղացնում է Ռուսաստանի ազդեցությունը Հայաստանում

Հանուն անվտանգությա՞ն, թե՞ մրցակցության. ռուսական ռազմակայանն ուժեղացնում է Ռուսաստանի ազդեցությունը Հայաստանում

Ֆոտոլուր

«Ո՞վ, եթե ոչ Ռուսաստանը, կպաշտպանի Հայաստանը»…

Օգոստոսի 19-20-ը ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի այցը Հայաստան երկրում քննարկման տեղիք է տվել, թե Հայաստանը ինքնիշխանության և ազգային անվտանգության ո´ր մասը կարող է պատվիրակել Ռուսաստանին:


Մեդվեդևի այցի ընթացքում Մոսկվայի և Երևանի միջև ստորագրվեց պայմանագիր ռուսական ռազմակայանի տեղակայման ժամկետների երկարացման և նրա գործունեության աշխարհագրության ընդլայնման վերաբերյալ: 1995 թ. կնքված պայմանագրի թարմացված տարբերակով հետայսու Հայաստանի հյուսիսարևմտյան Գյումրի քաղաքում տեղակայված ռուսական ռազմակայանն ստանձնում է Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության ապահովումը, ընդ որում` ոչ միայն նախկին Խորհրդային Միության սահմանի երկայնքով, ինչպես նախկինում, այլ ՀՀ սահմանի ամբողջ պարագծով:

Իշխանամետ կուսակցություններն անվերապահորեն սատարեցին պայմանագիրը: Մասնավորապես, իշխող Հանրապետական կուսակցության մամուլի քարտուղար Էդուարդ Շարմազանովն ասել է. «Ո՞ւմ, եթե ոչ Ռուսաստանի ռազմաբազաները պետք է տեղակայված լինեին Հայաստանում»:

Ընդդիմադիր Հայ ազգային կոնգրեսը (ՀԱԿ) և Դաշնակցությունը նույնպես համակարծիք են, որ Ռուսաստանը Հայաստանի անվտանգության միակ երաշխավորն է: ՀՅԴ Գերագույն մարմնի ներկայացուցիչ Արմեն Ռուստամյանն օգոստոսի 31-ին հայտարարել է, ու Հայաստանի անվտանգության 80 և ավելի տոկոսն ապահովում է Ռուսաստանը:

Գրեթե ոչ ոք հրապարակավ հակառակ կարծիք չհայտնեց: Միևնույն ժամանակ յուրաքանչյուր ելույթ ունեցող իր պարտքն է համարում նշել, որ ռազմակայանի տեղակայման երկարացումը վտանգ չի ներկայացնում Հայաստանի ինքնիշխանությանը: Տպավորություն է ստեղծվում, թե քաղաքական գործիչները պատասխանում են մեղադրանքների, որոնք ոչ ոք չի հնչեցրել: Սակայն դա նշանակում է, որ նրանք գիտակցում են ինքնիշխանությանը սպառնացող վտանգը:

Քննարկման հիմնական թեման է դարձել այն հարցը, թե արդյոք Ռուսաստանը կմիջամտի՞, եթե Ադրբեջանը փորձի վերսկսել ռազմական գործողությունները Ղարաբաղի դեմ: Նախագահ Մեդվեդևը խուսափողաբար պատասխանեց այս հարցին` ըստ էության չխոստանալով միջամտել հակամարտությանը: Մյուս ռուս պաշտոնյաները նույնպես ձեռնպահ մնացին նման հնարավորության շուրջ մեկնաբանություններից, սակայն փորձագիտական մակարդակով բացահայտ հայտարարվեց, որ Ռուսաստանը չի միջամտի զինված հակամարտությանը:

Միջազգային եվրասիական շարժման առաջնորդ Ալեքսանդր Դուգինը vesti.az-ին տված հարցազրույցում հայտարարեց. «Ռուսաստանը կարող է օգտագործել իր ռազմական ներկայության գործոնը միայն մեկ նպատակով` կանխելու ռազմական հակամարտությունը: Եվ, եթե կուզեք, զսպելու Հայաստանին, եթե նա փորձի սանձազերծել նման հակամարտություն»:

Մի հարց էլ կա. ինչո՞ւ էր անհրաժեշտ երկարացնել ռազմակայանի տեղակայման ժամկետը, եթե դրա վերջնաժամկետին դեռ տասը տարի կար: Փորձագետները կարծում են, որ Ռուսաստանը փորձեց վերջակետ դնել տարածաշրջանում ազդեցություն ունենալու առնչությամբ Արևմուտքի հետ լռելյայն մրցակցությանը:

ԱՄՆ-ը բավական զուսպ արձագանքեց Հայաստանում ռուսական ռազմաբազայի տեղակայման ժամկետի երկարացմանը: Պատասխանը հնչեց միջին կարգի պաշտոնյայի մակարդակով, որը հայտարարեց, թե դա «Հայաստանի և Ռուսաստանի գործն է»: Լուրջ արձագանք չեղավ նաև Եվրոպայից: Հայաստանի հարևանները նույնպես տվյալ փաստի առնչությամբ չհայտնեցին իրենց պաշտոնական դիրքորոշումը, և միայն Ադրբեջանը փորձագետների մակարդակով փորձեց մեղադրել Ռուսաստանին, և մի քանի ազգայնականներ Բաքվում Ռուսաստանի դեսպանատան դիմաց բողոքի ակցիա կազմակերպեցին:

ԱրմենիաՆաուի էջերում