Ֆոտոլուր
Հայաստանում ձկնաբուծական 250 տնտեսություն կա, որոնք հիմնականում իշխան և թառափ են աճեցնում:
Ջրաչափեր տեղադրելու և իրենց հողի կարգավիճակը փոխելու (գյուղատնտեսական նպատակներով օգտագործելու համար անպիտան (ինչպիսին այսօր է) հողերից վերածելու վարելահողերի) կառավարության պահանջներն ընդունելու փոխարեն հայ ձկնաբույծները վաճառքի են հանել իրենց հողերը:
Հայաստանում հիմնականում իշխանի և թառափի բազմացմամբ զբաղվող մոտ 250 ընկերություններից 25-ը արդեն հայտարարել են իրենց ձկնաբուծարանը վաճառելու մասին, որոնց մեջ, Հայաստանի ձկնաբույծների միության տնօրեն Արթուր Աթոյանի խոսքով, մոտ 8 ընկերություն արդեն տուգանվել են «Բնապահպանական և բնօգտագործման վճարների մասին» ՀՀ օրենքի և ջրի օգտագործման վերաբերյալ մի քանի օրենքների համաձայն: Տուգանքների գումարը կազմում է 930-ից մինչև 33.000 դոլար:
Մեկ ջրաչափ տեղադրելը, ըստ տարբեր մասնագետների՝ արժի 1000-5000 եվրո, իսկ հողի կարգավիճակի փոխելը ենթադրում է տարածքի համար լրացուցիչ հարկեր, որոնք ՀՀ տարբեր շրջաններում տատանվում են 1 հա-ի համար 342.000-19.500.000 դրամ (մոտ 934-53.300 դոլար): Այդ գումարները որոշում են տեղական ինքնակառավարման մարմինները, իսկ ամենաբարձր սակագինը սահմանված է Արմավիրի մարզի Գայ գյուղում:
Նախկինում ձկնաբույծները ՀՀ բնապահպանության նախարարության թույլտվությամբ հորատանցք էին փորում և այդտեղից ստացած ջուրն օգտագործում 1 խմ-ի համար 1 դրամ վճարելով, իսկ հողը չուներ արտադրական նշանակություն՝ օրենքով նշված այլ կարգավիճակի հող էր, որը պիտանի չէր գյուղատնտեսական աշխատանքների համար:
«Չնայած վարչապետը նախորդ շաբաթ կառավարության նիստում հայտարարեց, որ պատրաստվում են զարգացնել ձկնարտադրությունը և խթանել արտահանումը, բայց եթե մեր խնդիրները չլուծվեն, մենք ոչ միայն չենք արտահանի, այլև կկորցնենք նաև տեղի ձկնաբուծարանների մոտ 85 տոկոսը, որոնք, ի դեպ, գոյատևում են վարկերի հաշվին»,- համոզված է Աթոյանը:
Ձկնաբուծարանների մասին այս խոսակցություններն սկսվեցին անցյալ տարվանից, երբ ՀՀ կառավարությունը սկսեց ուշադրություն դարձնել ձկնաբուծարանների հարևանությամբ գտնվող Գրիբոյեդով, Ապագա, Գայ և այլ գյուղերի բնակիչների բողոքներին, որ գյուղերում բացակայում է ոռոգման ու խմելու ջուրը, քանի որ ձկնաբույծներն արտեզյան հորերի միջոցով օգտագործում են իրենց հասանելիք ջուրը:
«Միայն ձկնաբուծական տնտեսությունները տարեկան 800 մլն խմ ջուր են արդյունահանում, այն դեպքում, երբ Սևանա լճից տարեկան բաց է թողնվում ընդամենը 170 մլն խմ ոռոգման ջուր»,- անցյալ տարի հայտարարել է ՀՀ տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գևորգյանը:
Ու քանի որ ջուրն ազգային հարստություն է, և մտավախություն կա, որ 3 տարվա ընթացքում արտեզյան ջրերը կարող են պարզապես սպառվել, սկսեցին բանավոր զգուշացումները ձկնաբուծական ընկերություններին, որ մտնեն օրինական դաշտ (փոխելով հողի կարգավիճակը և վճարելով հարկերը), իսկ տարվա ավարտին զգուշացումները սկսեցին ի կատար ածվել տուգանքների տեսքով:
«Մենք դեմ չենք դուրս գալ օրինական դաշտ, բայց պետք է ստեղծվեն հարմար պայմաններ: Նման բարձր հարկերը և ջրաչափերի տեղադրումը կկործանեն ձկնարտադրությունը»,- համոզված է ձկնարտադրողների միության տնօրենը:
Այս հարցը բազմիցս բարձրացրել են նաև ՀՀ Ազգային ժողովի խմբակցությունները: «Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր Ստեփան Սաֆարյանն ասել է, որ ընդերքի չարաշահումը սխալ գործառույթ է, սակայն ձկնաբույծների շահերն էլ պետք է հարգել:
«Պետությունը պետք է շատ զգույշ լինի ցանկացած միջամտության պարագայում»,- ասել է Սաֆարյանը:
Ձկնաբույծների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող ձկնաբույծների միության նախագահ Արկադի Գևորգյանը կարծում է, որ խնդիրն ավելի կմեղմանա, եթե ձկնարտադրողներից չպահանջեն ջրաչափ տեղադրել, այլ համապատասխան մասնագետները չափեն հոսող ջրի ծավալը մեկ միավոր ժամանակում և այն բազմապատկեն, օրինակ` եռամսյակով: Բայց այս առաջարկին դեռ ոչ մի արձագանք չի եղել:
Ազգային վիճակագրական ծառայության անցյալ տարվա տվյալներով՝ ձկնարտադրությունը ամենաշահավետ բիզնեսներից էր Հայաստանում (33% շահութաբերությամբ), 24 ընկերությունների ձուկն արտահանվում էր Ռուսաստան, Վրաստան, և պատրաստվում էին արտահանել նաև եվրոպական շուկա:
Readers' comments
Read commented Article
Post a comment
Read all 1 comments
Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.