Արդեն 15 տարի է, ինչ Հայաստանի խոշոր բնապահպանական կազմակերպություններից մեկը` «Հայաստան. ծառատունկ» («ԷյԹիՓի») բարեգործական հիմնադրամը, զբաղվում է ծառատունկով և այլ բնապահպանական աշխատանքներով:
Ծրագիրը (www.armeniatree.org) գործում է 1994-ից` նպատակ ունենալով վերականգնել այն տարածքների կանաչ հատվածները, որոնք ոչնչացվել էին Հայաստանի անկախացման առաջին տարիների էներգետիկ ճգնաժամի հետևանքով, երբ մարդիկ ցուրտ ձմռանը տաքանալու համար կտրում էին ծառերը:

«ԷյԹիՓի»-ն, որը գրասենյակներ ունի ԱՄՆ Մասաչուսեթսի նահանգի Ուոթերթաուն քաղաքում և Երևանում, հաջողությամբ պայքարում է անապատացման դեմ կենսաբանական առումով բազմազան ու վտանգված Կովկասի տարածաշրջանում:

Կազմակերպության Երևանի գրասենյակը, որն ունի 80-ից ավելի աշխատողներ, պատրաստվում է նշելու իր 15-րդ տարեդարձը հավակնոտ նախաձեռնությամբ` մինչև տարեվերջ տնկել 1 միլիոնից ավելի ծառ:

«ԷյԹիՓի»-ի ծրագրերը 2004-ին ընդլայնվեցին` զարգանալով երեք ուղղություններով` աղքատության նվազեցում, լայնածավալ անտառապատում և անտառվերականգնում, բնապահպանական կրթություն այն գյուղական համայնքներում, որոնք առանձնապես կարիքավոր էին ու տուժել էին անտառների ոչնչացումից: Միայն այդ տարվա ընթացքում տնկվեց 500.000 ծառ:

«ԷյԹիՓի»-ի հիմնադիր Քերոլին Մյուգարի խոսքով` այդ ժամանակ պարզ դարձավ, որ միայն հանրային տարածքների վերականգնումը բավարար ազդեցություն չի ունենա անապատացման հարաճուն խնդրի լուծման վրա:

«Այդ ժամանակ` ընդամենը 5 տարի առաջ, ես մեր անձնակազմին առաջադրեցի նախաձեռնել մի ծրագիր, ըստ որի` մինչև 2015 թ. կազմակերպությունը Մեծ եղեռնի 100-րդ տարելիցի առնչությամբ պետք է տնկի ընդհանուր առմամբ 15 միլիոն ծառ` Հայոց ցեղասպանության յուրաքանչյուր զոհի համար տասական ծառ»,- ասաց Մյուգարը:

«ԷյԹիՓի»-ն իր գործունեության 15 տարվա ընթացքում Հայաստանի շուրջ 800 վայրերում տնկել ու վերականգնել է ավելի քան 3 միլիոն ծառ` ծառատնկման ծրագրերում հարյուրավոր աշխատատեղեր ստեղծելով հայաստանցիների համար:

Այդուհանդերձ, Հայաստանի կանաչների միության նախագահ Հակոբ Սանասարյանի կարծիքով` Հայաստանում ծառատնկման ծավալները հեռու են բավարար լինելուց: Նա բերում է վիճակագրական տվյալներ այն մասին, որ ԽՍՀՄ տարիներին տարեկան տնկում էին 3000 հա ծառ, իսկ այժմ`100:

«Ճգնաժամի տարիներից հետո շատ ավելի մեծ թվով ծառեր են հատել, սկսել են արտահանել այնպիսի ծառատեսակներ, ինչպիսին են կաղնին ու հաճարենին»,- ասում է Սանասարյանը:

«Մենք գիտենք, որ ծառահատումները շարունակվում են տարբեր վայրերում, բայց փորձում ենք գոնե ծառեր տնկելով և երիտասարդ սերնդին կրթելով մեղմել այդ խնդիրը»,- ասում է «ԷյԹիՓի»-ի հասարակայնության հետ կապերի ղեկավար Բելլա Ավետիսյանը:

Կազմակերպությունը նաև վավերագրական ֆիլմեր է նկարահանում ` նպաստելով մարդկանց բնապահպանական կրթությանը: Նկարահանվել է 13 ֆիլմ, որոնցից 2-ը հիմնադրամի իրականացրած կանաչապատման և բնապահպանական կրթության ծրագրերի մասին են: Վերջերս նկարահանվել է նաև մուլտֆիլմ այն մասին, թե ինչպես են կենդանիները պահպանում իրենց բնակության վայրը:

Վերջին ֆիլմը նկարահանվել է այս տարի և նվիրված է «ԷյԹիՓի»-ի 15-ամյակին:

«Ամեն մի ծառ…» 15 րոպեանոց ֆիլմը նվիրված է ծառատունկի և բնապահպանական կրթության ծրագրերին:

«Ես անձամբ ուղեկցել եմ նկարահանող խմբին «ԷյԹիՓի»-ի երեք տնկարաններ, երկու կրթական կենտրոններ և տասնյակ տնկավայրեր և կարծում եմ, որ նոր վավերագրական կինոնկարն արծարծում է մեր կազմակերպության իրականացրած ծառատունկի, աղքատության նվազեցման և կրթական ծրագրերի բոլոր հույզերն ու ազդեցությունը»,- ասում է «ԷյԹիՓի»-ի գործադիր տնօրեն Ջեֆ Մասարջյանը:

«Թեև մեր 15-րդ տարեդարձն է, սակայն այս տարին շատ դժվար էր համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի պատճառով: Չնայած դրան, մենք ամեն ինչ անում ենք կազմակերպության հետ համագործակցող գործընկեր ընտանիքների աճեցրած տնկիները գնելու ու տնկելու ծրագիրը հաջողությամբ իրականացնելու համար»:

Բնապահպան Մարիամ Սուխուդյանը, որն ակտիվորեն պայքարում է Թեղուտի անտառների հատման և նրա տեղում նոր հանքավայր շահագործելու դեմ, կարծում է, որ նման ֆիլմերը պայքարի և նպատակին հասնելու արդյունավետ միջոց են:

«Ընկերներս և ես պատրաստ ենք այդ ֆիլմերը տարբեր փառատոների և այլ միջոցառումների միջոցով հասարակության սեփականությունը դարձնել»,- ասում է նա:

Ապրիլին Պրահայում կայացած Energy Globe մրցանակաբաշխությունում «ԷյԹիՓի» բարեգործական հիմնադրամը ճանաչվել է ազգային հաղթող` «Միտք սերմանելը նույնն է, թե ծառ տնկես» ծրագրով, որն ուսուցիչների համար նախատեսված գործնական աշխատանքների ձեռնարկ է: