Հեծանվաարշավները, քայլերթերը, դահուկասահքն ու հեծանվավազքը աշխարհի` արկածային հանգստի սիրահարներին գրավելու Հայաստանի այցեքարտը կարող են դառնալ: Զբոսաշրջությունը որպես տնտեսական զարգացման քաղաքականության մի մաս որդեգրած երկրում էքստրեմալ զբոսաշրջության զարգացման լայն հնարավորություններ կան:

Ազգային մրցունակության հիմնադրամի` անցյալ շաբաթ տարածած հաղորդագրության համաձայն` Հայաստանը աշխարհում երրորդ արկածային զբոսաշրջության կենտրոնն է:

«Համաշխարհային ճանաչում ունեցող National Geographic Traveler ամսագիրը, միջազգային քվեարկության արդյունքում, «ակտիվ, այդ թվում` էքստրեմալ հանգիստ» անվանակարգում Հայաստանն ընդգրկել է լավագույն երկրների եռյակում»,- հայտարարել էր հիմնադրամը:

Հայաստանում ակտիվ հանգստի կազմակերպմամբ զբաղվող ընկերությունները համոզված են` հեղինակավոր նման ամսագրի գնահատականը նպաստելու է դեպի Հայաստան արկածային հանգստի սիրահարների հոսքին:

Natoura Tour կազմակերպության ղեկավար էդուարդ Գևորգյանը նշում է, որ «դա ոլորտի զարգացման շատ մեծ խթան կարող է լինել»:

«Մեր պետությունը ճիշտ կվարվի, եթե այլ միջազգային հեղինակավոր ամսագրերում երկրների էքստրեմալ զբոսաշրջությունը գնահատող վիճակագրություններում աշխատի Հայաստանը ներառելու ուղղությամբ` անգամ որոշակի վճարի դիմաց: Աշխարհում Հայաստանի մասին դեռ որպես պատմամշակութային զբոսաշրջության կենտրոնի մասին գիտեն, թեպետ աշխարհն այլ` արկածային հանգստի ուղղությամբ է շարժվում»,- ասում է Գևորգյանը:

Հիմնադրամի տվյալներով` Հայաստանն առաջարկում է արկածային, բնակլիմայական պայմաններում անցկացվող զբոսաշրջության հետևյալ տեսակները` հետիոտնային զբոսաշրջություն (hiking), արշավներ (trekking), դահուկասահք (skiing), լեռնային հեծանվավազք (mountain biking), հեծանվավազք (cycling), ձիարշավներ (horse riding) և այլն:

Ոլորտի մասնագետները համոզված են, որ Հայաստանը արկածային զբոսաշրջության զարգացման մեծ ներուժ ունի, սակայն զբոսաշրջության այս տեսակի զարգացման մի շարք խոչընդոտներ են մատնանշում:

Գևորգյանն առանձնացնում է ենթակառուցվածքների անհամապատասխանությունն ու մասնագետների պակասը:

«Արկածային հանգստի գոտիները երթուղիներով հարմարեցված չեն միջազգային չափանիշներին, ինչը դժվարացնում է տեղում այդ վայրերը գտնելը: Մինչդեռ արտասահմանում միշտ գերակա շահով առանձնացված են նման գոտիները, այդ վայրերում գյուղատնտեսությամբ կամ այլ գործունեությամբ չեն զբաղվում»,- նշում է Գրիգորյանը:

Հայաստանի ազգային մրցունակության հիմնադրամից (ՀԱՄՀ) «ԱրմենիաՆաուին» տեղեկացնում են, որ զբոսաշրջությունն իրենց հոգաբարձուների խորհրդի կողմից սահմանվել է որպես ՀԱՄՀ գործունեության գերակա ուղղություն և գտնվում է նրա մշտական ուշադրության կենտրոնում:

Նշված ուղղությունները զարգացնելու նպատակով, մասնավորապես, մշակվել է Հայաստանի զբոսաշրջության հարավային միջանցքի ռազմավարական նախագիծը:

«Ծրագրի համատեքստում այս տարի արդեն իրականացվել է «Զանգեզուրի շավիղներ» նախագիծը, որն ուղղված է արշավային արահետների ցանցի ստեղծմանը:
Մշակվել է նաև Մոզրովի քարանձավի վերափոխման ծրագիրը, որի նպատակն է այն դարձնել Հայաստանի առաջին ցուցադրական զբոսաշրջային քարանձավը:
«Ժայռերն ի վեր» ակումբի հետ համատեղ իրականացվել է նաև ժայռամագլցման միջազգային երկրորդ փառատոնը. հիմնական մագլցման վայրեր ընտրվել էին Գառնիի, Արփա գետի և Նորավանքի կիրճերը»,- նշում են ՀԱՄՀ հասարակայնության հետ կապերի բաժնից:

Պաշտոնական տվյալներով` 2011-ի առաջին 6 ամիսներին Հայաստան 15 տոկոսով ավելի զբոսաշրջիկ է այցելել, քան անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածում:

Natoura Tour կազմակերպության ղեկավար Էդուարդ Գևորգյանի խոսքով` արկածային զբոսաշրջությամբ հետաքրքրվող զբոսաշրջիկների թիվը տարեցտարի աճում է, ընդ որում` իրենց կազմակերպությանը դիմում են միայն ազգությամբ ոչ հայեր. «Այս տարի մեր հաճախորդների թիվն ավելացել է 10-15 տոկոսով»:

«Մենք ոլորտում գործում ենք արդեն 12 տարի, ու մասնագետների խնդիր չունենք, սակայն արկածային գիդի պահանջարկը զարգացման թիվ մեկ խոչընդոտներից է: Այդ մասնագետները պետք է կարողանան էքստրեմալ պայմաններում պահպանել իրենց գոյությունը, կողմնորոշվել դժվար իրավիճակներում: Բայց որևէ բուհում կոնկրետ նման բաներ չեն սովորեցնում»,- հավելում է Գևորգյանը:

Զբոսաշրջության ոլորտում ուսումնական ծրագրեր իրականացնում են Հայաստանի 12 բուհեր, որոնք 2011-ին ունեցել են ընդհանուր թվով 2890 ուսանող: