Select edition
English
Հայերեն
Որոնել
Քաղցր 16՞. Հայաստանը տոնում է իր անկախության հերթական տարեդարձը
Անդրադառնալով անկախության 16 տարիներին` Մանուկյանը նշեց, որ այն, ինչ պետք է արտահայտեր ժողովրդի միտքն ու կամքը, իշխանությունները դարձրել են կոռուպցիայի գործիք
Անկախության օրը վերլուծությունների տեղիք է տալիս… ՀՀՇ վարչության անդամ Արամ Մանուկյանի պատկերացմամբ`անկախությունը նման է մի տան, որն ունի մի քանի սյուն` ինստիտուտների, արտաքին ու ներքին կապերի, ժողովրդավարության և մարդկային հոգեբանության: Սյուների հիմքում ընկած է օրենքը, իսկ տանիքը կազմում են ժողովրդի ու իշխանությունների խելքն ու կամքը: Վերջինիս գնահատմամբ, սակայն, անկախ կոչվող Հայաստանում իշխանություններն այդ սյուները դարձրել են գործիք` կոռուպցիան հնարավորինս զարգացնելու համար: Մանուկյանի համոզմամբ` նորանկախ պետության համար առաջնային խնդիր է արտաքին հարաբերությունների հաստատումը. «Սխալ արտաքին քաղաքականության հետևանքով այսօր ձևավորվել է հարևան թշնամի երկրների կոալիցիա, որը ստեղծում է ապագայի մի ցանց, որի մեջ Հայաստանը ներգրավված չէ,- վերլուծում է Մանուկյանը: - Վրաստանը Հայաստանին չի սիրում, Ադրբեջանի հետ այնքան անհուսալի վիճակում ենք, որ միայն ռազմատենչ հայտարարություններ են արվում: Թուրքիայի հետ հարաբերություններում միայն թմբկահարվում է ցեղասպանությունը, հետևաբար` հաշտ լինել չենք կարող: Մնում էր միայն Իրանը, այն էլ բարեկամացավ Թուրքիայի հետ, որի պատճառով վատացան մեր հարաբերությունները»: Արտաքին հարաբերությունների ուղղությամբ տարված 16-ամյա աշխատանքներից դժգոհ է նաև ԱԺ նախկին պատգամավոր, Ազգային անվտանգության ծառայության նախկին փոխտնօրեն Գուրգեն Եղիազարյանը: «Սխալ քաղաքականության պատճառով մեր ռազմավարական գործընկեր Ռուսաստանը Հայաստանի հետ վարվում է երեխայի պես. Ռուսաստանի ձեռքն են անցել ենթակառուցվածքներից շատերը. ցանկացած պահի` եթե Ռուսաստանը որոշի մի բան փոխել, կանի շատ արագ,- հավաստիացնում է Եղիազարյանը: - Մի խոսքով, տարածաշրջանում ամեն ինչ անցնում է Հայաստանի կողքով այնպես, ինչպես Ռուսաստանն ու Իրանը կապող երկաթգիծը կանցնի Հայաստանի կողքով»: Եղիազարյանի խոսքերով` անհուսալի են նաև միակ քրիստոնյա հարևան Վրաստանի հետ հարաբերությունները. «Դեպի Սև ծով տանող ճանապարհը մեզ համար Ջավախքն է, բայց այսօր այն հայաթափման եզրին է հայտնվել: Ամենամեծ` Գանձա գյուղում այս տարի 25 երեխա է դպրոց ընդունվել, այն դեպքում, երբ նախկինում 800-ի էր հասնում այդ թիվը,- պատմում է Եղիազարյանը: - Ու այսօր դրանից զատ Վրաստանի կառավարության հատկացրած 27 մլն դոլարով հայ բանվորների ձեռքով այնտեղ կառուցվում է քրեակատարողական հիմնարկ, ինչը նշանակում է, որ Ջավախքը լցվելու է հանցագործներով»: Նախկին փոխնախարարին ոչ միայն այդ իրավիճակն է անհանգստացնում, այլև հայաստանյան իշխանությունների անտարբեր կեցվածքը: «Երբ վարչապետ Սարգսյանին հարցրին` գիտե՞ք, որ Ջավախքում գաղութ է կառուցվում, նա պատասխանեց, թե դա նույնն է, որ Վրաստանի վարչապետին հարցնեն, թե գիտե՞ք, որ Գորիսում կամ Սիսիանում է գաղութ կառուցվում: Բայց չէ՞ որ Ջավախքի բնակչության 80 տոկոսից ավելին հայեր են, ինչպե՞ս կարելի է նման պատասխան տալ»,- վրդովվում է Եղիազարյանը: Նախկին պաշտոնյաները ներկայիս իշխանություններին մեղադրում են անկախության տարիներին կլանային համակարգ ստեղծելու մեջ. «Եվ այդ համակարգում ապրում է հայ ժողովուրդը` սպասելով ԱՄՆ-ից ու Ռուսաստանից ուղարկվող փողերին, որոնց 50 տոկոսն էլ այդ նույն համակարգը ջանում է գողանալ»,- իրավիճակն է ներկայացնում Մանուկյանը: «Անկախության տարիներին Հայաստանում ձևավորվեց մոնոպոլացված, հետևաբար անմրցունակ տնտեսություն. այսօր շաքարավազի ու վառելիքի ներկրմամբ զբաղվում է միայն մեկ մարդ [խոսքը վարչապետ Սերժ Սարգսյանի մասին է] և այդպես շարունակ: Ինչպես նաև ձևավորվել է իրավաբանական նիհիլիզմ, որի հետևանքով այսօր ոչ մի քաղաքացի չի կարող իրեն պաշտպանված զգալ: Դատավորներն անում են այն, ինչ ուզում են և ինչպես ուզում են»,- ասում է Մանուկյանը: ԱԺ նախկին պատգամավոր, «Սահմանադրական իրավունք» միության նախագահ Հրանտ Խաչատրյանի կարծիքով էլ` անկախության տարիներին Հայաստանը կորցրեց իր արժեքային համակարգը: «Միջազգային կառույցների` ՄԱԿ-ի, ԵԱՀԿ-ի, Եվրախորհրդի հետ Հայաստանն աշխատում է տնավարի, ինչի պատճառով խոսքի ազատության, կոռուպցիայի, մարդու իրավունքների պաշտպանությանը նվիրված ուսումնասիրություններում Հայաստանը մշտապես զբաղեցնում է վերջին «պատվավոր» տեղերը»,- ցավով նշում է Մանուկյանը: Մանուկյանի խոսքերը հաստատում և միաժամանակ հեգնում են երիտասարդ քաղաքագետները` թվարկելով այն սպանություններն ու խոշտանգումները, որ կատարվում էին ՀՀՇ կուսակցության առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի`1991-1998 թթ. Հայաստանի նախագահ լինելու տարիներին: Այդ տարիներին սպանվեցին Պետական անվտանգության կոմիտեի պետ Մարիուս Յուզբաշյանը, երկաթգծի տնօրեն Համբարձում Ղանդիլյանը, Երևանի քաղաքապետ Համբարձում Գալստյանը և այլք, հիմք դրվեց այլախոհների դեմ պայքարի բռնապետական միջոցի`համատարած ձերբակալությունների, ձևավորվեց քրեական համբավ ունեցող օլիգարխիկ մշակույթը: Ի պատասխան երիտասարդների փաստարկներին` Մանուկյանը փորձում է հավաստիացնել, որ իր առջև խնդիր չի դնում արդարացնելու նախորդներին կամ փնովելու ներկաներին: Իսկ Հրանտ Խաչատրյանը` սթափ գնահատելով ամենը, նշում է, որ «անցյալի վերլուծությունները պիտի լինեն նրա համար, որ դեռևս կենսունակ սխալները չկրկնվեն»: Ի տարբերություն փնովող գնահատական տվողների, ՀՅԴ բյուրոյի Հայ դատի և քաղաքական հարցերով գրասենյակի պատասխանատու Կիրո Մանոյանը կարծում է, որ անկախությունն ինքնին արդեն ձեռքբերում է: «Անկախությունն անփոխարինելի ձեռքբերում է. մենք պիտի հպարտանանք, որ կարողացանք գոյատևել այդ դժվարին տարիներին, ինչը նշանակում է, որ մենք նաև անկախությունը պահպանելու լծակներ ունենք,- նշում է Մանոյանը: - Անկախության ամենամեծ ձեռքբերումներից մեկն էլ Արցախի փաստացի միացումն էր Հայաստանին: Ինչպես նաև այն, որ ի վերջո Հայաստանը` որպես անկախ հանրապետություն, դարձավ համայն հայության հայրենիք»: Կիրո Մանոյանը նույնպես չի հերքում, որ եղել են կորուստներ: «Անշուշտ, եղել են բացթողումներ, սխալներ, բայց դրանք ոչ թե անկախության պատճառով են եղել, այլ անձերի սխալ քաղաքականության: Հետևաբար չի կարելի մեղադրել անկախությունը»,- ասում է Մանոյանը:
Other Articles in Ակնարկներ
|
 |
ՎԵՐԵՎ | Կատեգորիաներ | Resources | About | Site map | ԱրմենիաՆաուի Հաշիվ |
|---|---|---|---|---|
Readers' comments
Post a comment
Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.