Readers' comments

Would you like to post a comment ? Be the first to share your thoughts.

Post a comment

Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.

Մեծացնել նկարը

2006-ին Ղարաբաղում ծնվել է 2000-ից ավելի երեխա

Մեծացնել նկարը

Մազուլյանի ընտանիքը բաղկացած է 13 մարդուց

Բնակչության աճը խթանելու նպատակով, որն այժմ կազմում է 137.700 մարդ, երրորդ երեխայի համար կառավարությունը տրամադրում է 500.000 դրամ (մոտ 1650 դոլար) ու նաև բացում ավանդ նույն գումարով: Չորրորդ երեխայի ծնվելու դեպքում այդ գումարը կազմում է 700.000 դրամ (2310 դոլար):

Հայ-ադրբեջանական հակամարտության սկսվելու պահին Ղարաբաղի բնակչությունը 189.000 մարդ էր (որի 71 տոկոսը հայեր էին):

Երկրի ժողովրդագրական վիճակը մտահոգում է ինչպես իշխանություններին, այնպես էլ բնակչությանը: Երկրի նոր ղեկավարությունը 2008 թ. բյուջեից զգալի միջոցներ է հատկացրել ինչպես մեխանիկական, այնպես էլ բնական աճը խթանելու նպատակով: 49 մլրդ դրամ (162 մլն դոլար) կազմող բյուջեի 63 տոկոսը հատկացվելու է սոցիալական ոլորտին և հիմնականում ծախսվելու է ժողովրդագրական վիճակը բարելավելուն ուղղված ծրագրերի վրա:

Իրականացվում են բնական աճը խթանող մի շարք ծրագրեր երիտասարդ (նորաստեղծ) ընտանիքների համար: Ըստ ԼՂՀ սոցիալական հարցերի նախարար Նարինե Ազատյանի` 2008 թ. բյուջեից 450 մլն դրամ (1,5 մլն դոլար) օգնություն է հատկացվել երիտասարդ ընտանիքներին: Դա նշանակում է, որ 2008-ին 1500 երիտասարդ ընտանիքներից յուրաքանչյուրը կստանա 300.000 դրամ (1000 դոլար):

2006 թ. գրանցվել է 827 ամուսնություն` 2005-ի 751-ի դիմաց:

«Ուզում էինք ամուսնանալ անցյալ ամռանը, բայց ասացին, որ 2008-ին պետությունը 300.000 դրամ է հատկացնելու նորապսակներին,- «ԱրմենիաՆաուին» ասաց ստեփանակերտցի Դավիթ Պետրոսյանը: - Որոշեցինք մի քիչ սպասել: Հարսանիք չենք անելու, այդ գումարը բավական է Կիպրոսի երկու ուղեգրի համար»:

Ըստ բյուջեի նախագծի` կբարձրացվեն նաև երեխաների ու երիտասարդ մայրերի նպաստները: Եթե նախկինում միայն աշխատող մայրերն էին նպաստ ստանում, 2008-ից 115.000 դրամ նպաստ կստանան բոլոր երիտասարդ մայրերը:

Բազմազավակ ընտանիքների համար նախատեսվում են նաև այլ արտոնություններ, մասնավորապես` փոխհատուցում օգտագործված էլեկտրաէներգիայի համար (1200 դրամ` 4 դոլար, յուրաքանչյուր երեխայի համար): Վեց և ավելի երեխա ունեցող ընտանիքների համար պետությունը տուն է կառուցում:

Ղարաբաղի Քաշաթաղի շրջանի Վաղազին գյուղի բնակիչ Մարատ Մազուլյանը 11 երեխա ունի: Ամանորի նախաշեմին նախարար Ազատյանն այցելել է Մարատենց ընտանիքն ու նվերներ բերել: Ինչպես Մարատն է ասում` նվերները շատ տեղին էին. այս անգամ ընտանիքը իսկապես տոնական Նոր տարի անցկացրեց:

Մազուլյանը Վաղազին է տեղափոխվել նույն շրջանի Արախիշ գյուղից` դպրոց չլինելու պատճառով: Ներկայումս հիմնականում մտահոգված է 3 տարի առաջ 700 դոլարով գնած տնով:

«Շատ վատ վիճակում է, ոչ հատակ կա, ոչ առաստաղ,- ասում է նա: - Դիմեցի շրջանի վարչակազմին, նորոգման համար մի քիչ փող տվեցին: Մնացածն ինքս պիտի անեմ: Ամբողջ հույսս մեղվի փեթակներն են: Քիչ-քիչ կընդլայնվեմ, գուցե մի երկու տարուց կարողանամ մեքենա առնել: Առանց մեքենայի անհնար է»,- ասում է Մարատն ու ավելացնում, որ չի պատրաստվում հեռանալ գյուղից:

Բազմազավակ ընտանիքներն օգնություն են ստանում նաև ՀԿ-ներից: Օրինակ` «Մենք» ՀԿ-ն ծրագրեր է իրականացնում Քաշաթաղում: Նոր ծրագիրը կոչվում է «Ապագա», և դրա շրջանակներում շրջանի հյուսիսում գտնվող 30 գյուղերում 200.000-ական դրամ ($660) է հատկացվել առաջին և 250.000-ական ($830)` երկրորդ երեխա ունեցած ընտանիքներին: «Մենք»-ի նախագահ Տիգրան Կյուրեղյանն ասում է, որ ընտանիքներին արդեն տրվել է 900.000 դրամ ($3,000):

Պետությունը նախատեսում է ապահովել բնակչության աճը վերաբնակեցման ծրագրի միջոցով, որն իրականացվում է ամբողջ Ղարաբաղում:

ԼՂՀ միգրացիայի, փախստականների ու վերաբնակիչների վարչության պետ Սերժ Ամիրխանյանն ասում է, որ 2007 թ. վերաբնակեցման ծրագրի շրջանակներում Ղարաբաղում կառուցվել է 67 տուն և նորոգվել 23-ը: Վերաբնակիչներին տուն գնելու համար հատկացվել է 800 մլն դրամ ($2,667,000): Ղարաբաղ տեղափոխված ուսուցիչների համար երկու տուն է գնվել Ասկերանի ու Շահումյանի շրջաններում:

«2003-ին ստեղծելով միգրացիայի վարչությունը` մենք նպատակ ունեինք ամրապնդելու Ղարաբաղի սահմանամերձ շրջանները: Հակամարտության ընթացքում 500.000-ից ավելի հայեր են հեռացել Ադրբեջանի տարածքից: Նրանցից շատերը հիմնվել են ԱՊՀ երկրներում: Մեր նպատակն էր խթանել այդ մարդկանց վերադարձը Ղարաբաղ, ապահովել նրանց կացարանով ու ֆինանսական միջոցներով: Այսօրվա դրությամբ վերաբնակեցման ծրագրում ընդգրկված է 45 բնակավայր, և ամեն տարի յուրաքանչյուր բնակավայրում պետական միջոցներով տներ են կառուցվում»,- ասում է Ամիրխանյանը:

Նա շեշտեց, որ Քարվաճառում բնակություն հաստատելու հայտ է ներկայացրել 20-30 ընտանիք: Այստեղ ամեն տարի կառուցվում է 8-10 տուն, սակայն կան ենթակառուցվածքային չլուծված հարցեր: Ամիրխանյանի խոսքերով` վերաբնակեցմանը հատկացվող միջոցները անհրաժեշտ է առնվազն կրկնապատկել: Պետական բյուջեից տարեկան հատկացվում է 1 մլրդ դրամ (մոտ $330.000): Ամիրխանյանի կարծիքով`այդ նպատակով պետք է ներգրավել նաև մասնավոր միջոցներ:

Ընդհանուր կարծիքով` վերաբնակեցման ծրագիրը չափազանց դանդաղ է իրականացվում:

«Վերաբնակեցումը մեր թույլ տեղն է,- ասում է Քաշաթաղից պատգամավոր ընտրված, ԼՂՀ խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վահրամ Աթանեսյանը: - Կիսաքանդ տներն աստիճանաբար քայքայվում են, իսկ շինանյութը դուրս են տանում ու վաճառում: Խոսում են ենթակառուցվածքները նորոգելու անհրաժեշտության մասին, բայց նույն շրջաններում ապամոնտաժում են ջրի հին խողովակներն ու վաճառում»:

2006 թվականին Ղարաբաղում ծնվել է 2102 երեխա: Բնական աճը կազմել է 867 մարդ: 2007-ին Ղարաբաղ մշտական բնակության է տեղափոխվել 241 ընտանիք, մեխանիկական աճը կազմել է 445 մարդ: