«Շագանակագույն ուղտը», որը 95 տարի շարունակ գրավել է ծխողներին և թուրքական ապրանքանիշի խորհրդանիշն է եղել, երես է թեքել Թուրքիայից, որտեղ հասարակական վայրերում ծխելն արգելող օրենքը երկուշաբթի օրվանից ուժի մեջ մտավ:

Օրենքն այժմ գործում է միայն այնպիսի փակ տարածքներում, ինչպիսին են կրթական հաստատությունները, հասարակական տրանսպորտի միջոցները, տաքսիները, առևտրի կենտրոնները, իսկ 2009-ի հուլիսից ծխելը կսահմանափակվի նաև սրճարաններում և ռեստորաններում: Հոգեբուժարաններում, ծերանոցներում և բանտերում ծխել կթույլատրվի հատուկ տեղերում:

Ծխելն արգելող օրենքը աներևակայելի է թվում այնպիսի «ծխող» երկրում, ինչպիսին Թուրքիան է, որտեղ նարգիլեն դեռ լիցքաթափման ամենատարածված ձևերից է, և որտեղ ծխողների մեծ թիվը (բնակչության 40 տոկոսը, մոտ 25 մլն մարդ) Եվրոպայում` «թուրքի պես ծխել» արտահայտության առաջացման պատճառ է եղել:

Առողջ ապրելակերպի կողմնակիցները ողջունեցին նոր օրենքը` նշելով, որ ծխելուց առաջացած հիվանդությունները Թուրքիայի վրա $2.7 մլրդ է արժենում: Քարոզարշավին աջակցում է Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, որը պաշտպանել է օրենքի ընդունումը խորհրդարանում:

Խորհրդարանում մարտին ընդունված օրենքը խախտելու դեպքում նախատեսվում է $4,000 տուգանք կազմակերպությունների և $40` անհատների համար:

Նման սահմանափակումներ լայնորեն կիրառվում են Եվրոպայում, որտեղ մի շարք երկրների սրճարաններում և ռեստորաններում ծխելն արգելող է: Նրանց մեջ Իռլանդիան առաջինն էր, որ 2004 թ. հասարակական վայրերում ծխելն արգելող օրենք ընդունեց:

Հայաստանը նույնպես փորձում է ծխելը արգելող քայլեր ձեռնարկել, բայց հետ է մնում եվրոպական երկրներից: 2005 թ. Ազգային ժողովն ընդունեց «Ծխախոտի իրացման, սպառման և օգտագործման սահմանափակումների մասին ՀՀ օրենքը», որը երկու անգամ մերժվել էր խորհրդարանականների կողմից: Նրանցից ոմանք հանրապետությունում ծխախոտի մեծ ներմուծողներ են: Օրենքը պետք է իրագործվի 3 փուլով մի երկրում, որտեղ տղամարդկանց ավելի քան 60 տոկոսը ծխող է:

Ծխախոտի օգտագործումը սահմանափակող հայաստանյան օրենքը սրճարաններից և ռեստորաններից չի պահանջում ունենալ հատուկ գոտիներ ծխողների համար: «Հայաստանն առանց ծխախոտի» հասարակական դաշինքի համակարգող Նարինե Մովսիսյանն ասում է, որ համաձայն օրենքի հասարակական վայրերում, ինչպես, օրինակ` մշակութային, կրթական հաստատություններ, կառավարական հաստատություններում պետք է հատուկ գոտիներ ստեղծել: «Բայց դեռևս խոսք չկա ռեստորաններում ծխողների համար գոտիներ ստեղծելու անհրաժեշտության մասին»,- ասում է նա` համոզված, որ դա օրենքի լուրջ թերություն է:

Ինչևէ, Երևանի առանձին ռեստորանատերեր կամովին ծխողների համար առանձին գոտիներ են առանձնացնում: Կոմիտասի պողոտայի «Արևելյան խոհանոց» ռեստորանի տնօրինությունը 4 ամիս առաջ ծխողների համար առանձին տարածք է ստեղծել: «Իհարկե, մենք դա անում ենք մեր հաճախորդների համար. այդպես հարմար է և ծխողների, և չծխողների համար»,- ասում է ռեստորանի մենեջեր Տիգրան Վարդանյանը:

Բաղրամյան պողոտայում գտնվող գողտրիկ «Շերլոկ Հոլմս» սրճարանի տնօրեն Սոս Գևորգյանը ասում է, որ նա նույնպես նախատեսում է ծխողների համար առանձին գոտի ստեղծել. «Ես կուզեի ամբողջ տարածքը դարձնել չծխողների գոտի,- ասում է նա,- բայց եթե այդպես անեմ` բոլոր հաճախորդներիս կկորցնեմ, որովհետև նրանց մեծ մասը ծխող է: Այստեղ տարածքն այնքան էլ մեծ չէ` մոտ 100 քմ, բայց, կարծում եմ, դա էլ բավական է չծխողների գոտի ստեղծելու համար»