Այն նման է կարմիր լոբու, մի քիչ էլ` ոսպի կամ նույնիսկ ոլոռի: Այն յուրաhատուկ անուն ունի, սակայն, շրջանցելով բոլոր բնորոշումները, ասենք բակլա:

«Բակլան նաև օգտագործում են կանաչ վիճակում: Հիմա բակլայով ճաշը մեր կենցաղից դուրս է մղվել, մարդիկ մի տեսակ եվրոպականացել են: Բայց ես եփում եմ ու հավատացած եմ, որ այն աստիճանաբար նորից իր տեղը կգրավի հայկական խոհանոցում, ինչպես հիմա շատերը վերադարձել են դդումին»,- ասում է Երևանում բնակվող, արմատներով նախիջևանցի Սիմա Բադալյանը:

Սիման անցնում է բակլայով ապուրի պատրաստմանը, որին հաճախ անվանում են նաև բակլայով ու սպիտակ բանջարով ապուր:

Հայկական խոհանոցին հատուկ այս կերակուրը պատրաստում են բակլայով, սպիտակ բանջարով (սպիտակ բանջարը դրսից կանաչ է, ներսից` սպիտակ), ձավարով, սալորաչրով ու ընկույզով:

Սիմայի խոհանոցի սեղանին նախապես խաշած բակլայի դարչնագույն հատիկներն են և սպիտակ բանջարը, որը, ըստ Սիմայի` նաև «Ալագյազի բանջար» են ասում:

«Նախապես աղով խաշել եմ, որ ապուրի մեջ շուտ եփի: Իսկ ընդհանրապես, երբ բակլան ապուրի մեջ հալչում է, մի տեսակ դառնում է դոնդողանման»,- բացատրում է Սիման ու անցնում սոխառածը պատրաստելուն:

(Բակլա և բանջար կարելի է գնել Հայաստանի շուկաներից: 1 կգ բակլան արժե 1500-2000 դրամ` մոտ 6 դոլար):

Մեկ գլուխը սոխը կտրատում է ու լցնում կաթսայի մեջ, որտեղ նախապես 150 գ յուղ է լցրել: Նրա փայտե շերեփը անընդհատ պտտվում է սոխառածի մեջ, մինչև այն դառնում է ոսկեգույն: Ավելացնում է մեկ ճաշի գդալ կարմիր պղպեղ և կես գդալ տոմատի մածուկ: Եվս մի քանի րոպե թողնելուց հետո ավելացնում է խաշած բակլայի հատիկները`0,5 կգ, մի քանի վայրկյան անց` խաշած սպիտակ բանջարը:

«Այս ամենին ավելացնում եմ սպիտակ աղացած ձավար, ոչ բլղուր, այնուհետև մի քիչ եռացրած ջուր`աչքաչափով, որ ապուրը ոչ շատ ջրալի լինի, ոչ էլ շատ թանձր: Վերջում ավելացնում եմ սև պղպեղ` ըստ ճաշակի»,- բացատրում է նա:

200 գ սալորաչիրը Սիման թրջել է սառը ջրով: Ասում է, որ մի քանի ժամ առաջ է թրջել, որպեսզի սալորի թթվաշությունն անցնի ջրին: Քիչ անց սալորները ջրով ավելացնում է ապուրին:

Մինչ ապուրը եփում է, Սիման մանրացնում է 200 գ ընկույզը: Ասում է, որ Նախիջանում շատ կերակուրներ ընկույզով են համեմում:

«Մեր բարբառով ասում են ք`ճաշը «խեն» (ընկույզ) ենք անում: Նախիջևանի այգիներում ընկույզի ծառերից տեղ ու դադար չկար»,- հիշում է նա:

Գրեթե 25 րոպե ապուրը եփում է: Ճաշն անջատելուց հինգ րոպե առաջ Սիման ապուրին է ավելացնում մանրացրած ընկույզը և աղ (ըստ ճաշակի):

«Այս ապուրը շատերը նաև «փախլայով ճաշ» են անվանում: Շատերն էլ նախընտրում են ուտել սխտորով, դե, ըստ նախասիրության, ով ինչպես կամենում է»,- ասում է Սիման` ապուրը լցնելով ափսեների մեջ:

Բակլայով և սպիտակ բանջարով ապուր պատրաստելու համար անհրաժեշտ են
0,5 կգ բակլա
300 գ սպիտակ բանջար
150-200 գ սպիտակ աղացած ձավար
1 գլուխ սոխ
200 գ սալորաչիր
150-200 գ յուղ
200 գ ընկույզ
25 գ տոմատի մածուկ
1 ճաշի գդալ կարմիր պղպեղ
Սև պղպեղ և աղ` ըստ ճաշակի
Պատրաստման եղանակը
Նախապես խաշել 0,5 կգ բակլան աղով, երբ հատիկները փափկում են`վերցնել գազօջախից: Սպիտակ բանջարը նույնպես նախապես խաշել աղով, եփել գրեթե 30 ր: Այնուհետև վերցնել մեկ գլուխ մեծ սոխ, մանր կտրատել և լցնել կաթսայի մեջ, որտեղ նախապես 150 գ յուղ կա: Սոխառածն անընդհատ խառնել, երբ սոխը դառնա ոսկեգույն, ավելացնել մեկ ճաշի գդալ կարմիր պղպեղ և 25 գ տոմատի մածուկ: Մի քանի րոպե անց ավելացնել բակլայի հատիկները, սպիտակ բանջարը, աղացած սպիտակ ձավարը և այնքան եռացրած ջուր, որ ապուրը լինի ոչ շատ թանձր, ոչ շատ ջրալի: Այնուհետև ավելացնել մի քիչ սև պղպեղ`ըստ ճաշակի: Նախապես առանձին ամանի մեջ մի երկու ժամ առաջ թրջել սև սալորաչիր, որպեսզի թթվաշությունը ջրին անցնի: Երբ ապուրն սկսում է եռալ, մի քանի րոպեից ավելացնել սալորաչրերը ջրով, որպեսզի թթվաշության համը տա ջրին: Ապուրը եփել 25-30 րոպե: Գազօջախն անջատելուց 5 ր առաջ ապուրին ավելացնել նախապես մանրացրած 200 գ ընկույզը: Այս կերակուրը կարելի է համտեսել նաև սխտորով`ըստ ցանկության: