Կանադայում անցկացվող Մեծ ութնյակի գագաթնաժողովի ընթացքում ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի նախագահները շաբաթ հանդես են եկել Լեռնային Ղարաբաղի մասին համատեղ հայտարարությամբ` հորդորելով հակամարտող կողմերին արագացնել աշխատանքը և առաջ ընթանալ խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման ուղղությամբ:
Բարաք Օբաման, Նիկոլա Սարկոզին և Դմիտրի Մեդվեդևը կոչ են արել Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներին «կատարել հաջորդ քայլը և ավարտել աշխատանքը» կարգավորման հիմնարար սկզբունքների վրա, ինչը հնարավորություն կստեղծի անցնելու խաղաղության համաձայնագրի նախապատրաստմանը:
Այս երեք երկրները գլխավորում են ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, որը հակամարտության կարգավորման միջնորդ կազմակերպությունն է:
Վերահաստատելով իրենց պատրաստակամությունը` «աջակցելու Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներին, երբ նրանք ամփոփում են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման հիմնարար սկզբունքների շուրջ աշխատանքը, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի ղեկավարներն ասել են.
«Մենք կարևոր առաջընթաց ենք գնահատում այն փաստը, որ հակամարտության կողմերը որպես Ղարաբաղի հարցի երկարաժամկետ լուծման հիմք են ընդունում Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի և 2009 թ. հուլիսի 10-ին Լ’Աքվիլայի գագաթնաժողովում մեր հայտարարության մեջ առաջարկված սկզբունքները: Հիշյալ սկզբունքները ներառում են Լեռնային Ղարաբաղը շրջապատող տարածքների վերադարձ, Լեռնային Ղարաբաղին միջանկյալ կարգավիճակ, անվտանգության երաշխիքներ և ինքնակառավարում, Հայաստանը Լեռնային Ղարաբաղին կապող միջանցք, Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական իրավական կարգավիճակի հետագա որոշում իրավականորեն պարտավորեցնող կամարտահայտության միջոցով, ներքին տեղահանված անձանց և փախստականների` իրենց նախկին մշտական բնակության վայրերը վերադառնալու իրավունք, անվտանգության միջազգային երաշխիքներ, որոնք կներառեն խաղաղապահ գործողություն»:
«Այժմ Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները պետք է կատարեն հաջորդ քայլը և ավարտեն աշխատանքը հիմնարար սկզբունքների վրա, ինչը հնարավորություն կստեղծի անցնելու խաղաղության համաձայնագրի նախապատրաստմանը: Մենք մեր նախարարներին և Մինսկի խմբի համանախագահներին հանձնարարում ենք ակտիվորեն աջակցել կողմերին առկա տարաձայնությունների հաղթահարման գործում՝ նախապատրաստվելով Ալմաթիում ԵԱՀԿ նախարարների ոչ ֆորմալ հանդիպման շրջանակում անցկացվելիք համատեղ հանդիպմանը»:
Հայերի և ադրբեջանցիների միջև Լեռնային Ղարաբաղի (հիմնականում էթնիկ հայկական շրջան) շուրջ հակամարտությունը սկսվել է 1988 թ. և վերածվել պատերազմի 1990-ականների սկզբին, երբ շրջանն ԽՍՀՄ փլուզվելուց հետո իրեն անկախ հռչակեց Բաքվից:
Ռուսաստանի միջնորդությամբ հրադադար կնքելուց հետո հաշվվում է, որ 1991-1994 թթ. պատերազմի ժամանակ զոհվել է ավելի քան 30000 մարդ: Հայաստանը շարունակում է վերահսկողության տակ պահել Լեռնային Ղարաբաղը, սակայն Ադրբեջանի հետ շփման գծում լարվածությունը պահպանվում է:
Երկու շաբաթ առաջ արձանագրվել է վերջին տարիներին տեղի ունեցած հրադադարի ամենակոպիտ խախտումը: Զոհվել է չորս հայ և մեկ ադրբեջանցի զինվոր, երբ ադրբեջանական զինուժը փորձել է գրավել Ղարաբաղի հյուսիսարևելյան դիրքերը: Հարձակումը տեղի է ունեցել Ռուսաստանում Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումից (կողմերը քննարկել են հակամարտության շրջանի ապագան) անմիջապես հետո: Երևանը մեղադրել է Բաքվին խաղաղության գործընթացը խափանելու մեջ:
Readers' comments
Read commented Article
Post a comment
Read all 3 comments
Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.