Գուսան. էթնոերաժշտությունը հայի արյան մեջ է

Գուսան. էթնոերաժշտությունը հայի արյան մեջ է


«Մարաթուկ» ազգագրական համույթը

Գուսանական երգարվեստի հայտնի հայ ներկայացուցիչը կարծում է, որ հեռուստա- ու ռադիոընկերություններն պատշաճ ուշադրություն չեն դարձնում գուսանական երգերին: Չնայած այս հանգամանքին` գուսանը կարծում է, որ ազգային երաժշտությունը ամեն հայի արյան մեջ է, և երբեք չի մոռացվում ու անտեսվում:

Գուսան Հայկազունը, որն առավելապես հայտնի է 90-ականների սկզբին` Արցախյան պատերազմի տարիներին գրած հայրենասիրական երգերով («Հայե´ր, միացե´ք», «Գետաշեն», «Պիտի գնանք վաղ թե ուշ» և այլն), ասում է, որ քսան տարվա ստեղծագործական կյանքի ընթացքում իրեն դեռ ոչ մի անգամ չեն հրավիրել Հայաստանի հանրային հեռուստատեսություն:

«Հայաստանի առաջին հեռուստաընկերությունն իր դռները իմ առաջ երբեք չի բացել»,- ասում է գուսանը:

58-ամյա գուսան Հայկազունը (իրական անունը` Գագիկ) մասնագիտությամբ շինարար է և երկար տարիներ աշխատել է այդ ոլորտում: Այժմ աշխատում է ՀՀ մաքսային ծառայությունում: Ասում է` երազում է այն օրվա մասին, որ կկարողա միայն երաժշտությամբ դրամ վաստակել ու կթողնի աշխատանքը, որպեսզի ավելի հաճախ ստեղծագործի: Ինչպես շատ գուսաններ, Հայկազունն էլ երաժշտական կրթություն չունի, ոչ մի գործիք չի նվագում, երաժշտությունը ծնվում է նրա մտքում: Վերջին տարիներին հայրենասիրական երգերին զուգահեռ` Հայկազունը նաև բազմաթիվ սիրային երգեր է գրել, որոնցից շատերը պատրաստվում է ներկայացնել հաջորդ շաբաթ կայանալիք համերգին: Համերգին մասնակցելու են այն երգիչ-երգչուհիները, ովքեր տարիներ շարունակ հաջողությամբ կատարել են գուսանի երգերը (օրինակ` Նունե Եսայանը), ինչպես նաև նրա ղեկավարած «Հայկազունք» խումբը:

Գուսանն ասում է, որ տարիներ շարունակ ինքը չի կարողացել ընտրել իր երգերի կատարողներին: Այդ ընթացքում շատերը փոխել են երգերի բառերը, ինչը շատ է զայրացնում գուսանին:

«Հիմա, երբ նոր երգեր ունեմ, բոլորին չեմ տալիս: Տալիս եմ այն մարդկանց, ովքեր իսկապես արժանի են»,- ասում է գուսանը և ավելացնում, որ իր նոր երգերը առավել հաճախ երգում է «Հայկազունք» տասը հոգանոց խումբը:

Հայկազունն այն կարծիքին չէ, որ հատկապես երիտասարդները ժողովրդական կամ գուսանական երաժշտություն չեն լսում:

«Երիտասարդներն էլ են շատ սիրում գուսանական երգը: Ապացույցը իմ երգերն են, որ արդեն քսան տարի` երգում են: Երիտասարդները բոլոր դահլիճներում կատարում են դրանք, իսկ իմ համերգների ժամանակ դահլիճի մեծ մասը երիտասարդությունն է: Պետք է ընդամենը նրան լավը մատուցել, և երիտասարդը հաստատ կվերցնի դա»,- համոզված է գուսանը:

Հայկազունի հետ համակարծիք է Նիկոլ Գալանտերյանի անվան բեմարվեստի մանկավարժական համալսարանի պրոռեկտոր Արման Դանիելյանը:

«Ես ինքս ամենօրյա շփման մեջ եմ երիտասարդության հետ և վստահ կարող եմ ասել, որ հայ երիտասարդը սիրում է իր ժողովրդական երգը: Ճիշտ է` այս անցումային փուլում շատ օտարոտի բաներ մտան մեր մշակույթի մեջ, ու երիտասարդները փորձեցին ընդօրինակել դա, բայց արդեն այսօր տեսնում եմ, որ մեր մշակույթը կամաց-կամաց մաքրվում է դրանից: Մեր ազգային, ժողովրդական երգը երիտասարդի գենի մեջ է ու չի մոռացվում»,- ասում է Դանիելյանը:

Ըստ նրա` որպեսզի գուսանական երգը սիրվի հանդիսատեսի կողմից, պետք է հաճախ հնչի ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ: Դանիելյանը մատնացույց է անում «Շանթ» հեռուստաընկերությանը, որն արդեն մի քանի տարի շարունակ «Ժողովրդական երգ», վերջերս նաև` «Ժողովրդական պար» հաղորդաշարեր ունի, որոնք բավական սիրված են հեռուստադիտողների կողմից:

«Երիտասարդները, դիտելով նման հաղորդումներ, սկսում են սիրել իրենց ազգային մշակույթը»,- կարծում է Դանիելյանը:
ԱրմենիաՆաուի էջերում