Ֆոտոլուր
IMF Resident Representative in Armenia Guillermo Tolosa (second from right); Armenian Minister of Economy Nerses Yeritsyan (far right) during the Monday event
Ժամանա՞կն է արդյոք շարժիչը փոխելու: Արժույթի միջազգային հիմադրամի կարծիքով` ժամանակն է, իսկ ՀՀ կառավարությունը խոսում է միայն մասնակի վերանորոգման անհրաժեշտության մասին:
Հուլիսի 26-ին Արժույթի միջազգային հիմնադրամը Երևանում քննարկում էր կազմակերպել «Հայաստանի տնտեսական քաղաքականությունը. հետագա ուղին» թեմայով:
Հայաստանում ԱՄՀ մշտական ներկայացուցիչը Գիերմո Տոլոսան Հայաստանի տնտեսությունը համեմատել է ավտոմեքենայի հետ, որը 1998-2008 թթ. բավական սրընթաց շարժվում էր, բայց երբ ձյունամրրիկ եղավ, մեքենան դուրս եկավ մայրուղուց:
Կառավարությանն ու կենտրոնական բանկին ԱՄՀ-ի շնորհիվ հաջողվեց օպերատիվ արձագանքել և ավտոմեքենան մայրուղի դուրս բերել: Սակայն շարժիչն այնպես է խափանվել, որ անհրաժեշտ է ուշադիր զննել այն:
«Նոր քաղաքականությունը պետք է վերաբերի նաև նոր շարժիչին, տվյալ պահին` մակրոտնտեսական քաղաքականությանը»,- ասել է ԱՄՀ ներկայացուցիչը:
Տոլոսայի կարծիքով` անհրաժեշտ է նոր շարժիչ, որի համար կպահանջվեն ավելի մրցունակ արտադրանք թողարկող ձեռնարկություններ, ավելի շատ աշխատատեղեր` ավելի բարձր աշխատավարձերով, ավելի լավ ենթակառուցվածքներ` որակյալ ինտերնետ և այլն, միջավայր, որտեղ ձեռնարկությունների համար հեշտ կլինի գործ ունենալ բյուրոկրատիայի հետ, և նրանք չեն հայտնվի իշխանությունների քմահաճույքից ու չարաշահումներից կախված վիճակում, հստակ սոցիալական ծրագրեր երաշխավորված ծախսերով:
Ի պատասխան ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Ներսես Երիցյանն ընդգծել է, որ երբ կան խնդիրներ շարժիչի հետ, հարկավոր է նախ քննարկել հարցը` ընդհանրապես փոխե՞լ այն, թե՞ վերանորոգել: Ըստ նրա` սովետական «Ժիգուլի» մակնիշի ավտոմեքենան ամերիկյան ճանապարհներին շարքից դուրս է գալիս նույնքան արագ, որքան «Մերսեդեսը» մեր ճանապարհներին:
Եվ այդպես Հայաստանում փոխաբերական իմաստով շարունակվեցին երկրի տնտեսության զարգացման ուղու մասին բանավեճերը: ՄԻջազգային ֆինանսական կազմակերպությունները, որոնք սատարեցին տնտեսությունը կրիտիկական շրջանում, պնդում են լիակատար շուկայական տնտեսության անցման մասին, որում մենաշնորհներ և օլիգոպոլիաներ չկան, կա հավասար մրցակցություն, և «ստվերը» նվազագույնի է հասցված: ՀՀ կառավարությունը Հայաստանի տնտեսությունը համեմատում է սովետական «Ժիգուլիների» հետ` ըստ էության ընդունելով, որ տնտեսությունը շարժվում է հետխորհրդային ճանապարհով, և նրա ուժից վեր են այն բարեփոխումները, որոնք առաջարկվում են: Այսինքն` կառավարությունն ընդունում է իր անզորությունը կամ իր ցանկության բացակայությունը մենաշնորհների դեմ պայքարելու, խոշոր բիզնեսին ստիպելու հարկերը վճարել, խթանելու փոքր բիզնեսը և զարգացնելու արտահանումը:
Երիցյանի խոսքով` 21-րդ դարում մրցունակ կլինեն այն պետությունները, որոնք գիտելիքահենք կլինեն: Էկոնոմիկայի նախարարի կարծիքով` Հայաստանի տնտեսության առաջնայնությունները արտահանման զարգացումն է, նորամուծությունները, բիզնեսի խթանումը, բարձր տեխնոլոգիաների վրա հիմնված ձեռնարկությունների ապահովումը, և միայն վերջում, գրեթե աննկատ` տնտեսության կառուցվածքային բարեփոխումը: Սակայն ճիշտ այս վերջին պահանջն են որպես գլխավոր պահանջ առաջ քաշում միջազգային կազմակերպությունները:
Հիշեցնենք, որ հակաճգնաժամային միջոցառումներ անցկացնելու համար ԱՄՀ-ը Հայաստանին էր տրամադրել ավելի քան 800 մլն դոլարի վարկ: Հայաստանի արտաքին պետական պարտքը 2010 թ. մարտի 31-ի դրությամբ կազմել է 2,98 մլրդ դոլար: 2009 թ. նույն ժամանակահատվածի համեմատությամբ արտաքին պարտքն ավելացել է 66,6 տոկոսով: Հայաստանի արտաքին պարտքը կտրուկ ավելացել է ԱՄՀ-ի (823 մլն դոլար), Համաշխարհային բանկի (545 մլն դոլար) և Ռուսաստանի (500 մլն դոլար) տրամադրած վարկային միջոցների հաշվին:
Readers' comments
Post a comment
Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.