Readers' comments

Would you like to post a comment ? Be the first to share your thoughts.

Post a comment

Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.

Մեծացնել նկարը

Մանագիտությամբ ատամնաբույժ Երանուհի Հովհաննիսյանը հինգ ամիս առաջ «Արցախբանկից» վերցրած հիփոթեքային վարկով (29000 դոլար) Երևանի Արաբկիր թաղամասում գնել է 42000 դոլար արժողությամբ երեք սենյականոց բնակարան:

Հովհաննիսյանը դժգոհ չէ «Արցախբանկի» ծառայություններից, սակայն նշում է բարձր տոկոսադրույքը (տարեկան 16,5 տոկոս) և վճարման կարճ ժամկետը՝ 6 տարի:

«Հիփոթեքային վարկը լավ բան է, եթե տոկոսներն այդքան բարձր չլինեին Հայաստանում,- ասում է նա: - Պարզապես ես այդքան մեծ գումար չունեի բնակարան գնելու համար, իսկ կուտակել նույնպես չէի հասցնում, որովհետև բնակարանների գները Երևանում օրեցօր թանկանում են»:

Սակայն, հավանաբար, մինչ այս տարվա վերջ իրավիճակը փոքր-ինչ կլավանա՝ շնորհիվ Հայաստանի հիփոթեքային շուկայի զարգացման նպատակով գերմանական «KfW» բանկի տրամադրած 6 մլն եվրո (7,2 մլն դոլար) վարկի:

Այս մասին մարտի 3-ին հայտնեցին Հայաստանի ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարար Վարդան Խաչատրյանը և Հայաստանում Գերմանիայի դեսպան Հայկե Ռենատե Պայչը, որոնք ստորագրեցին Գերմանիայի կողմից Հայաստանին վարկերի ու դրամաշնորհների տրամադրման պայմանագիր:

Ըստ Խաչատրյանի՝ հիփոթեքային նպատակներով տրամադրվող գերմանական վարկը ցածր տոկոսադրույքով կտրամադրվի հայաստանյան մի քանի բանկերի, որոնք կհամապատասխանեն գերմանական կողմի և ՀՀ Կենտրոնական բանկի այս նպատակով ստեղծած հիմնադրամի չափանիշներին: Առայժմ որոշված չէ, թե այս ծրագիրը քանի տոկոսով է վարկ տրամադրելու:

«Այս վարկը կաջակցի Հայաստանում հիփոթեքային շուկայի կայացմանը և հնարավորություն կտա երկարացնելու տրամադրվող վարկերի ժամկետները և նվազեցնելու տոկոսադրույքները»,- ասաց նախարար Խաչատրյանը:

«KfW» բանկի երևանյան մասնաճյուղի ներկայացուցիչ Կարապետ Գևորգյանը նշեց, որ ծրագիրը հնարավորություն կտա սեփական բնակարան ձեռք բերելու ավելի մեծ թվով հայաստանցիների:

«Գաղտնիք չէ, որ այսօր հիմնականում հիփոթեքային վարկեր տրամադրվում են միջազգային կազմակերպությունների կամ նույն բանկերի աշխատակիցներին, այսինքն՝ տեղի է ունենում վարկավորում փակ շղթայով: Այս վարկի միջոցով մենք կփորձենք այդ շղթան կոտրել»,- ասաց նա:

Ըստ ՄԱԿ-ի փորձագետների գնահատման՝ Հայաստանի բնակչության մոտ 40 տոկոսը բնակտարածքի ավելացման և սանիտարահիգիենիկ պայմանների բարելավման կարիք ունի:

Իսկ տնտեսագետներն ու անշարժ գույքի գործակալներն ասում են, որ հիփոթեքային շուկայի զարգացումը կնպաստի ֆինանսական շուկայի զարգացմանը և երկրի ընդհանուր տնտեսական առողջացմանը: (Տես՝ հարակից հոդվածը:)

Այսօր Հայաստանում գործող 21 բանկերից հիփոթեքային վարկավորման ծառայություն մատուցում են 13-ը` «Հայխնայբանկը», «Հայէկոնոմբանկը», Զարգացման հայկական բանկը, «Արցախբանկը», «Առէքսիմբանկը», «ԲՏԱ ինվեստը», «Ինեկոբանկը», «ԷյչԷսԲիՍի» բանկը, «Կասկադ» բանկը, «Կոնվերս» բանկը, «Մելլաթը», «Պրոմեթեյը» և «Յունիբանկը»:

Հիփոթեքային վարկ տրամադրում են նաև խոշոր վարկային կազմակերպությունները՝ «Առաջին հիփոթեքայինը» և «Վաշինգտոն կապիտալը»:

Բանկերը վարկ տրամադրում են տարեկան 15-17 տոկոսով՝ միջինը 5-7 տարի ժամկետով, իսկ բարձր տոկոսադրույքները բացատրում են հիփոթեքային վարկերի նորությամբ (առաջին հիփոթեքային վարկերը Հայաստանում տրամադրվել են 2001 թվականին) և վարկավորման համար նախատեսված գումարների սղությամբ:

Զարգացած շուկաներով երկրներում, ինչպես ԱՄՆ-ում կամ Գերմանիայում, հիփոթեքային վարկը տրամադրվում է 20-30 տարով` 4-8 տոկոս տարեկան տոկոսադրույքով:

Ամենացածր տոկոսով վարկը Հայաստանում տրամադրում է «ԷյչԷսԲիՍի» բանկը՝ տարեկան 11 տոկոս մինչև 7 տարվա մարման ժամկետով, իսկ ամենաբարձրը` «Առէքսիմբանկը»` 24 տոկոս 1,5 տարվա մարման ժամկետով:

Ինչպես երկրների մեծ մասում, Հայաստանում ևս հիփոթեքային վարկի հաճախորդները պետք է բավարարեն մի շարք պահանջներ, մասնավորապես՝ պետք է աշխատանք և ապահովագրություն ունենան: Սակայն որոշ հայաստանյան բանկեր պահանջում են նաև անձնագիր, տեղեկանք բնակության ու աշխատանքի վայրից, եկամուտների հաստատման և այլ տեղեկանքներ, ինչպես նաև տեղեկանք հոգեկան առողջության մասին:

Բանկերի մեծ մասը մայրաքաղաքից դուրս բնակարան ձեռք բերելու համար հիփոթեքային վարկ չի տրամադրում:

Անգամ այս պայմաններում բանկիրները պնդում են, որ հիփոթեքային վարկային շուկան Հայաստանում հետզհետե զարգանում է: Ըստ «ԷյչԷսԲիՍի» բանկի 2004 թ. հաշվետվության՝ այդ տարի բանկը տրամադրել է 4,4 մլն դոլար հիփոթեքային վարկ ավելի քան 140 հաճախորդների, ինչը մոտ 6 անգամ գերազանցում է 2003-ին այդ նպատակով տրամադրած գումարը:

Այդուհանդերձ, բանկերի բարձր տոկոսադրույքների պատճառով բնակարան գնողները խուսափում են բանկերի հետ գործ ունենալուց և դիմում են ավանդական մեթոդներին` ցածր կամ առանց տոկոսի գումար վերցնելով ազգականներից կամ բնակարան վաճառողի հետ անձամբ կնքելով ցածր տոկոսադրույքով պայմանագիր: