Թոշակներ երկնքի՞ց. վարչապետը բարձրացնում է թոշակները` չորս ամիս առաջ դա անհնար հայտարարելուց հետո

Ամռան վերջին օրը վարչապետ Սերժ Սարգսյանը ստորագրեց կեսնաթոշակները 60 տոկոսով ավելացնելու մասին կառավարության որոշումը:

Երկրի 530.000 կենսաթոշակառուները 2008 թ. հունվարի 1-ից կստանան մոտ 4000 դրամ ($11) ավելի թոշակ, իսկ միջին կենսաթոշակը կհասնի 15-17000 դրամի ($44-50):

Նախընտրական այս քայլն առավել գրավիչ դարձավ, երբ վարչապետը հայտարարեց, որ ծրագրում են հասցնել կենսաթոշակներն աղքատության գծին` մոտ 21.800 դրամի ($64):

Կես միլիոն նպաստառուների դրվատանքին արժանացած այս բարձրացումը, այդուհանդերձ, քաղաքական երանգ ունի, քանի որ իրականացվում է ընտրություններից հինգ ամիս առաջ, որոնց արդյունքում Սարգսյանը հույս ունի նվաճելու նախագահական աթոռը:

Դեռևս գարնանը` խորհրդարանական ընտրությունների շեմին, վարչապետն ինքն էր քննադատում այն կուսակցություններին, որոնք խոստանում էին միջին թոշակը առաջիկա 5 տարիներին հասցնել 30000 դրամի:

Մայիսին, երբ Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը խոսում էր թոշակները բարձրացնելու մասին, վարչապետը կառավարության նիստի ժամանակ, որը գրեթե ամբողջությամբ ցուցադրվեց «Հայլուրով», հայտարարեց.

«Այդ թոշակները, որ խոստանում են, երկնքի՞ց են ընկնելու: Այդ անիրատեսական խոստումները միայն քաղաքական դիվիդենտներ շահելու համար են»: Վարչապետը խնդրեց ՀՀ սոցապահովագրության պետական հիմնադրամի նախագահ Վազգեն Խաչիկյանին ի լուր հայության պարզաբանել, թե ինչու հնարավոր չէ կտրուկ բարձրացնել թոշակները:

Չորս ամիս անց անհնարը նախագահի թեկնածուի համար դարձել է հնարավոր:

Կենսաթոշակները բարձրացնելու համար բյուջեին անհրաժեշտ է 50-52 միլիարդ դրամ լրացուցիչ գումար, որը, ըստ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարար Վարդան Խաչատրյանի` ձեռք կբերվի «ներքին ռեսուրսների հաշվին»:

«Գործատուի և հարկատուի վրա ոչ մի ծանրաբեռնվածություն չի նախատեսվում, այդ գումարները կան, և ծրագիր կա, որ կենսաթոշակը հասնի 21.000 դրամի»,- ասում է Խաչատրյանը:

Նախընտրական շրջանում վարչապետի կողմից քննադատված և անիրատեսական խոստումներ տալու մեջ մեղադրված ՀՅԴ-ում խուսափեցին պատասխանել «ԱրմենիաՆաուի» հարցերին: Արմեն Ռուստամյանը միայն ասաց, որ ուրախ են, որ իրենց ծրագիրն իրականանում է:

Կառավարության նոր որոշումը հույսերով է լցրել թոշակառուներին, սակայն կյանքի թանկացման օրեցօր ահագնացող միտումը մթագնում է այդ հույսերը:

Չնայած Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 48-րդ հոդվածում առկա «արժանավայել կյանք տարեցներին» արտահայտությանը` նվազագույն սպառողական զամբյուղից երեք անգամ պակաս թոշակները չեն կարող նման կյանք ապահովել:

71-ամյա Հովհաննես Խոջոյանն ամեն օր ոտքով արևի տակ 8 կմ քայլում է, որ Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածից հասնի 7-րդ զանգվածում գտնվող «Առաքելություն Հայաստան» կազմակերպության բարեգործական ճաշարան` այնտեղ օրը մեկ անգամ տաք ճաշ ուտի և վերադառնա, որ ճաշ հասցնի նաև 95-ամյա մորը:

41 տարի աշխատած ինժեները մոր հետ ապրում է 14.000 դրամ թոշակով ($ 41), որը եթե ամռանը մի կերպ բավականացնում է, ձմռանը հազիվ հերիքում է մեկ սենյակը տաքացնելու հոսանքի վարձին:

«Ես մտածում եմ միայն, եթե մեր իշխանությունները գոնե մեկ ամիս ապրեին իրենց տված թոշակով, հետաքրքիր է, ի՞նչ կլինեին,- ասում է Խոջոյանն ու պատասխանում իր հարցին: - Իրենք չէին դիմանա, բայց մեզ ստիպում են դիմանալ: Ամեն ինչ թանկացել է. ամառը վերջանում է, բայց միրգ դեռ չենք կերել»:

Վերջին 7 տարվա ընթացքում թոշակները գրեթե կրկնակի ավելացել են, բայց դրան զուգահեռ թանկացել է գրեթե ամեն ինչ` սննդամթերքից մինչև կոմունալ ծախսերը:

Հայաստանի տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի տվյալներով` միայն հունիս-հուլիս ամիսներին հացամթերքը թանկացել է 7,8 տոկոսով, ալյուրը` 8,2, ձեթը` 10-12 տոկոսով, կարագը` 20-25 տոկոսով:

Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի նախագահ Աշոտ Շահնազարյանն ասում է, որ գների նման բարձրացումը պետք է լրջորեն հետազոտվի, քանի որ իրականում ներկրվող ապրանքները պետք է էժանանային:

«Ուսումնասիրում ենք` տեսնելու համար` արդյոք ներկրվող ապրանքների թանկացումը միջազգային գների բարձրացմա՞ն հետևանք է, թե՞ ինչ-որ այլ պատճառների»,- ասում է Շահնազարյանը:

Հայաստանում ապրող մոտ 80.000 միայնակ ծերերի մեծ մասը, բացի թոշակից, այլ եկամուտ չունի և ապրում է ծայրահեղ աղքատության մեջ` գոյատևելով հիմնականում բարեգործական ճաշարանների շնորհիվ:

«Բարձր կենսաթոշակների ապահովումը շատ դժվար է մի երկրում, որտեղ բարձր է գործազրկությունը: Այսօր յուրաքանչյուր թոշակառուին ընկնում է 0,9 աշխատող, մինչդեռ մեկ անձին թոշակ ապահովելու համար անհրաժեշտ է առնվազն երկու աշխատող»,- ասում է աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության տարեցների հիմնահարցերի բաժնի պետ Անահիտ Գևորգյանը:  

ԱրմենիաՆաուի էջերում