Առաջին անգամ ներկայացվող և մի քանի անգամ CNN-ով ցուցադրվող տպավորիչ վավերագրական ֆիլմն անցյալ շաբաթ արժացել է սփյուռքի առնվազն երկու հայկական կազմակերպությունների քննադատական գնահատականների և տարակուսանք հարուցել մասնագետների և հեռուստադիտողների շրջանում:

Քրիստիան Ամանփուրի ներկայացրած «Ճիչ արյունոտ սպանդների մասին» տպավորիչ վավերագրական ֆիլմը մի համոզիչ հայացք է պատմության ընթացքում իրականացված ցեղասպանություններին և նրանց, ովքեր ականատես են եղել և զգուշացրել են խուլ աշխարհին այդ դաժանությունների մասին:

Բայց Ամերիկայի հայկական համագումարը (ԱՀՀ) և Հայ դատի Վաշինգտոնի գրասենյակը (ՀԴՎԳ) քննադատել են CNN-ի միջազգային գլխավոր թղթակցին` 1915 թ. Հայոց ցեղասպանությունը պատշաճ ներկայացնել չկարողանալու համար:

Երկու կազմակերպություններն էլ տարածել են հայտարարություն, որով կոչ են անում հանրությանը դիմել CNN հեռուստաընկերությանը և, ուշադրություն հրավիրելով վավերագրական ֆիլմի առնչությամբ Ամանփուրի «լուրջ թերացման» վրա, կազմակերպությունից պահանջել փոխել «անպատշաճ հաղորդումը»:

«Այս վավերագրական ֆիլմն ուշադրություն է հրավիրում այն խիզախ մարդկանց վրա, ովքեր կոչ են արել իրենց կառավարություններին և ահազանգել միջազգային հանրությանը իրականացրած դաժանությունների մասին: Ցավոք, ընդամենը մեկ րոպե է հատկացվել Հայոց ցեղասպանությանը,- ասվում է ԱՀՀ-ի հայտարարության մեջ: - Հայոց ցեղասպանությունը նախատիպային ցեղասպանություն է, որը կրկնվել է ամբողջ 20-րդ դարի ընթացքում: 1915 թ. կիրառված մարտավարությունը այսօր առկա է Դարֆուրում, ներառյալ դրա հերքումը` որպես ցեղասպանության վերջնական փուլ:

ՀԴՎԳ-ի հայտարարության մեջ նշվում է. «Ցավոք, արջի ծառայություն մատուցելով իր միլիոնավոր հեռուստադիտողներին` CNN-ը անտեսել է Հայոց ցեղասպանությունը որպես առաջին նման իրադարձություն, չնայած հենց այս դաժանությունն է ստիպել միջազգային իրավաբան Ռաֆայել Լեմկինին նոր բառ ստեղծել այդ երևույթի համար և հասնել նրան, որ ընդունվի ՄԱԿ-ի Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիան:

Ֆիլմը սկսվում է «ցեղասպանություն» բառի ստուգաբանությամբ և անդրադառնում է Լեմկինին այդքան հուզած հակամարտություններին, որը, Ամանփուրի ներկայացմամբ, Օսմանյան թուրքերի կողմից 1,5 միլիոն հայերի կոտորածով խորապես ցնցված` սահմանել էր «ցեղասպանություն» բառը: Ինչպես գրել է Արա Խաչատուրյանը անցյալ շաբաթվա վերջին «Ասպարեզի» առաջնորդող հոդվածում, «գրեթե 90 րոպե տևողությամբ հաղորդման մեջ Հայոց ցեղասպանությանը հատկացվում է մոտ 45 վայրկյան` հանուն մարդկային արդարության Լեմկինի պայքարի առնչությամբ: Ներկայացնելով լուսանկարներ, որ այժմ ծանոթ են բոլոր հայերին և, հավանաբար, վերցված են Արմին Վեգների հավաքածուից, Ամանփուրը ցույց է տալիս Հայոց ցեղասպանության սարսափը, սակայն չի խորանում դրա մեջ այնպիսի վճռականությամբ, ինչպես ցեղասպանության մյուս դրսևորումներին անդրադառնալիս»:

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը ասում է, որ իր տպավորությամբ` ինքը դիտել է ֆիլմի միայն երկրորդ մասը:

«Կարծում եմ` Քրիստիան Ամանփուրը մոռացել է նկարահանել ֆիլմի առաջին մասը`Հայոց ցեղասպանության հատվածը, որը դարասկզբի ցեղասպանության դասական օրինակ է: Եվ հենց հայոց ցեղասպանության անպատժելիությունը հանգեցրեց դարի մյուս ցեղասպանություններին»,- «ԱրմենիաՆաուին» ասում է Դեմոյանը:

Նրա խոսքով` հեղինակը պետք է նշեր այն փաստը, որ երբ վայրագությունները դեռևս շարունակվում էին կործանվող Օսմանյան կայսրությունում, վավերագրական վկայությունների վրա հիմնված ցեղասպանության մասին առաջին գեղարվեստական ֆիլմը նկարահանվեց 1918 թ. հենց Կալիֆորնիայում` ամերիկյան «Մետրո Գոլդվին Մեյեր» կինոընկերության կողմից:

«Սցենարի հեղինակն ու գլխավոր դերակատարը հենց ցեղասպանության ականատես Արշալույս Մարտիկանյանն էր: Այդ ֆիլմը առաջին անգամ ցուցադրվել է 1919 թ. Նյու Յորքի «Պլազա» հյուրանոցում, որի պրեմիերային ներկա են եղել Նյու Յորքի մոտ 7,000 ականավոր անձինք»,- ասաց Դեմոյանը: