Ցեղասպանության ճանաչման կոչ. Հայաստանի և Թուրքիայի մտավորականներն անդրադառնում են 1915 թ. իրադարձություններին

Ցեղասպանության ճանաչման կոչ. Հայաստանի և Թուրքիայի մտավորականներն անդրադառնում են 1915 թ. իրադարձություններին


«Թուրքիայի ղեկավարությունը պետք է ընդունի անհերքելի ճշմարտությունը և ճանաչի Հայոց ցեղասպանության փաստը»

Մինչ դեկտեմբերի 9-ին միջազգային հանրությունը նշում էր ՄԱԿ-ի ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատիժ սահմանելու մասին կոնվենցիայի օրը` շուրջ 300 հայաստանցի մտավորականներ բաց նամակով դիմեցին Թուրքիայի Հանրապետության նախագահ Աբդուլլահ Գյուլին` հորդորելով նրան ցեղասպանություն ճանաչել Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Օսմանյան Թուրքիայում իրականացված հայերի կոտորածները:

«Վերջին իրադարձությունների արդյունքում Հարավային Կովկասում ստեղծված նոր կացությունը, Ձեզ Հայաստան հրավիրելու ՀՀ նախագահ Ս. Սարգսյանի համարձակ քայլն ու կայացած հանդիպումը կրկին հաստատում են, որ Հայաստան-Թուրքիա հարևանության բնականոնացումը պահանջում է խիզախ և իրապաշտ լուծումներ: Առաջին հերթին մենք կանգնած ենք Հայոց ցեղասպանության կնճռոտ հարցի առջև»,- ասվում է նամակում:

Իրենց նամակում հայաստանցի հայտնի գրողները, երաժիշտները, թատերական գործիչներն ու մտավորականության այլ ներկայացուցիչներ նշում են, որ ներկայիս Թուրքիա պետությունը Օսմանյան Թուրքիայի իրավահաջորդն է, որը պատասխանատվություն է կրում հայ ժողովրդի դեմ իրականացված ցեղասպանության համար:

«Թուրքիայի ղեկավարության Ձեր սերունդը պետք է ընդունի անհերքելի ճշմարտությունը և ճանաչի Հայոց ցեղասպանության փաստը: Կարծում ենք` սա առաջին հերթին հենց թուրք ժողովրդին է անհրաժեշտ: Այդպիսով նա կազատվի պատմության բեռից և բաց ճակատով կկանգնի մյուս պետությունների կողքին: Միայն այդպես է հնարավոր փակել այս էջը և համարձակ քայլ անել դեպի ապագա: Միայն այս դեպքում կկայանա մեր երկու ժողովուրդների անկեղծ երկխոսությունը և ցանկալի իրական հաշտության գործընթացը»,- ասվում է նամակում:

Վերջին ամիսներին հայ-թուրքական լարված հարաբերություններում գրանցվել է կտրուկ ձնհալ, որի սկիզբը դրվեց այսպես կոչված «ֆուտբոլային դիվանագիտությամբ», երբ նախագահ Սարգսյանը սեպտեմբերին Երևան հրավիրեց իր թուրք պաշտոնակցին` միասին դիտելու ֆուտբոլի Աշխարհի գավաթի որակավորման փուլի հանդիպումը երկու երկրների հավաքականների միջև:

Գյուլի այցին հաջորդեցին փակ սահմաններ ունեցող և դիվանագիտական հարաբերություններ չունեցող երկու երկրների ներկայացուցիչների մի շարք հանդիպումներ: Մասնավորապես, ապագա հարաբերությունների մասին բանակցություններ վարեցին երկու երկրների արտգործնախարարները:

ՄԱԿ-ի ցեղասպանության կոնվենցիան ցայսօր վավերացրել է 135 երկիր, այդ թվում` Թուրքիան: Սակայն Թուրքիայի բոլոր կառավարությունները հետևողականորեն ժխտում են, որ 20-րդ դարասկզբին իրականացված հայերի սպանություններն ու տեղահանությունը ցեղասպանություն է:

Այս շաբաթ Երևան այցելած Ստամբուլի երկլեզու` հայերեն և թուրքերեն «Ակոս» շաբաթաթերթի խմբագիր Բագրատ Էստուկյանը` անդրադառնալով թուրք մտավորականների տարածած հայտարարությանը (մի խումբ թուրք մտավորականներ դեկտեմբերի 5-ին ներողություն են խնդրել «այն մեծ ողբերգության համար», որը բաժին է ընկել Օսմանյան Թուրքիայի հայ փոքրամասնությանը` ստիպելով նրա թուրք բարեկամներին հանդես գալու նման նախաձեռնությամբ), ասել է, որ ստորագրահավաքը շարունակվելու է մեկ տարի: Ըստ խմբագրի` թուրք մտավորականներն այդ քայլին գնացել են «յուրաքանչյուրն իր խղճի ձայնը լսելով»:

ԱրմենիաՆաուի էջերում