Մտահոգիչ լուրեր խաղողի այգիների մասին. գյուղացիներն ընկճված են, քանի որ միջատները խնդիրներ են ստեղծում

Առաջիկա տասը տարիների ընթացքում Արարատյան դաշտավայրը կարող է զրկվել խաղողի այգիներից, եթե վտանգավոր վարակի տարածման մասին գյուղացիների մտավախություններն իրականություն դառնան:

Ֆիլոքսերան (որդնալվիճ) հատուկ միջատ է, որը սնվելով խաղողի արմատներով, մոտ երկու տարում ոչնչացնում է այն: Վարակը հիմնականում տարածվում է քամու միջոցով և հայտնաբերվել է Թուրքիայում ու Էջմիածնում:

Առաջիկա տասը տարիների ընթացքում Արարատյան դաշտավայրը կարող է զրկվել խաղողի այգիներից, եթե վտանգավոր վարակի տարածման մասին գյուղացիների մտավախություններն իրականություն դառնան:

Ֆիլոքսերան (որդնալվիճ) հատուկ միջատ է, որը սնվելով խաղողի արմատներով, մոտ երկու տարում ոչնչացնում է այն: Վարակը հիմնականում տարածվում է քամու միջոցով և հայտնաբերվել է Թուրքիայում ու Էջմիածնում:

«Եթե կա վարակ Արարատյան հարթավայրում, չի բացառվում, որ լինի նաև այլ տարածքներում, քանի որ ֆիլոքսերան տարածվում է մեկ տարում 50 կմ արագությամբ»,- բացատրում է Գինեգործների միության նախագահ Ավագ Հարությունյանը:

Հունաստանում, երբ կղզիներից մեկի խաղողի այգիները վարակվեցին, կառավարությունը միտումնավոր վարակեց նաև մյուս կղզիների այգիները, քանի որ դրանք, միևնույն է, վարակվելու էին: Հետո Հունաստանը օգնություն ստացավ ԵՄ-ից դոտացիաների տեսքով, և գյուղացիները վարակված այգիները սկսեցին փոխել նոր այգիներով:

Մինչ օրս ՀՀ կառավարությունը որևէ միջոց չի ձեռնարկել խաղողի այգիների վարակը կանխելու ուղղությամբ, որից արդեն կես հեկտար բերք է փչացել:

«Հայաստանը նման հնարավորություն չունի, բացի այդ, այգիների 99 տոկոսը պատկանում է գյուղացիներին, և մեկ հեկտար այգի փոխելը նվազագույնը 10000 դոլարի (3 մլն 800 հազար դրամ) պատմություն է»,- ասաց Հարությունյանը:

Մինչ մայր բնության վրա ֆիլոքսերայի թողած ազդեցությունն իրեն ավելի զգալ կտա, կա ավելի արդիական` մարդու ձեռքով ստեղծած վարակ` «տնտեսական ճգնաժամ» անունով, որն արդեն իսկ բացասաբար է ազդել գինեգործության վրա: Այս տարի 2008 թ. հունվար-օգոստոս ամիսների համեմատությամբ գինու արտահանման ծավալները նվազել են 48%-ով, կոնյակինը` 51, բրենդիինը` 55 և կոնյակի սպիրտինը`13%-ով:

Բայց Հարությունյանն նաև լավատեսական տվյալներ է ներկայացնում` ասելով, որ մինչ 2009 թ. առաջին կիսամյակի տվյալներով կոնյակի արտահանումը նվազել է 70%-ով, 7 ամսվա տվյալներով`50 %-ով: Հարությունյանի կանխատեսումներով` տարին կփակվի առավելագույնը մոտ 25% անկումով:

«Բայց պատվերներն այնքան շատ են, որ հնարավոր կլինի վերադառնալ նախկին ցուցանիշներին` անգամ մինչև 2010 թ. մայիս ունենալով 5% աճ»:

Միության նախագահի այդ կանխատեսումները կարող են իրատեսական լինել, եթե Հայաստանի հիմնական սպառման շուկան` Ռուսաստանը, ճգնաժամից դուրս գա:
«Բացի այդ, մեր գործարարները կարողացան ճիշտ կողմնորոշվել ճգնաժամի ժամանակ, նաև այս տարի բավականին էժան էր հումքը: Եթե նախորդ տարիներին խաղողի մեկ կիլոգրամը գնում էին 130 դրամով (34 սենթ), ապա այս տարի` 80-100 դրամով (21-26 սենթ)»,- ամփոփում է Հարությունյանը: