Այս տարի կմեկնարկի բնակարան հիփոթեքային վարկեր տրամադրելու թռիչքային ծրագիրը, որը բնակարան ձեռք բերելն առավել մատչելի կդարձնի երիտասարդ ընտանիքների համար:

Այս տարի կմեկնարկի հունվարի 29-ին ՀՀ կառավարության նիստում հաստատված «Բնակարան երիտասարդ ընտանիքներին» թռիչքային ծրագիրը, որի միջոցով երիտասարդ զույգերը հնարավորություն կստանան վարկեր ձեռք բերել ավելի նախընտրելի պայմաններով, քան սովորաբար: Ցայսօր նախաձեռնությունը հավասարապես թե խանդավառ և թե կասկածամիտ վերաբերմունքի է արժանացել:

«Պրակտիկ հարթության մեջ պետք է ի հայտ բերվեն բոլոր խնդիրները: 2010-ը կլինի նաև ծրագրի խմբագրման տարի»,- ասում է սպորտի և երիտասարդության հարցերի փոխնախարար Արսեն Քարամյանը:

Ծրագրի շահառուներ կարող են լինել երիտասարդ այն ընտանիքները, որտեղ ամուսինների գումարային տարիքը չի գերազանցում 60-ը, միաժամանակ, ընտանիքի անդամներից ոչ մեկի տարիքը չի անցնում 35-ը: Շահառու կարող է համարվել նաև միայնակ ծնողը, որի տարիքը չի գերազանցում 30-ը: Ծրագրի իրականացման համար նախատեսվում է հատկացնել 3 մլրդ դրամ (7,9 մլն դոլար), բացի դրանից կկատարվի կառավարության կողմից համաֆինանսավորում: Ռեսուրսները տրամադրվելու են հիփոթեկային վարկավորման միջոցով, սակայն պետությունը կիրականացնի այդ վարկերի սուբսիդավորում, ինչը հնարավորություն կտա ծրագիրը դարձնել առավել մատչելի:

Քարամյանն ասում է, որ ծրագրով սահմանվել է 9 տոկոս տոկսադրույք,որի մեջ ներառված կլինի բոլոր տեսակի վճարները, այդ թվում` միջնորդավճարները, կյանքի և գույքի ապահովագրումը: Այսօր հայաստանյան շուկայում գործում է 12-13 տոկոսը:

Այնուհետև, ֆինանսների նախարար Տիգրան Դավթյանը հայտարարել է, որ տոկոսադրույքները հնարավոր կլինի իջեցնել և վարկերը տրամադրել տարեկան 8,5-9%-ով, 10 տարի ժամկետով:

«Սրանք բավականին լավ պայմաններ են` համեմատած շուկայականի հետ, և մեր նախնական հաշվարկներով առաջին փուլում շահառուները կարող են լինել առնվազն 300 ընտանքիներ: Կարծում ենք, որ այս ծրագրի սկիզբը մեծ չափով կնպաստի [բնակարային] խնդրի մեղմացմանը»,- ասել է Դավթյանը:

Առաջարկվող տոկոսադրույքները դեռևս բավական բարձր են ի տարբերություն արևմուտքում գոյություն ունեցող տոկոսադրույքներից: 30 տարով տրամադրվող վարկը ԱՄՆ-ում կարող է 6 %-ից ցածր լինել:

Սակայն տնտեսագետ Հարություն խաչատրյանն ասում է, որ, ի տարբերություն հայաստանյան շուկայում ներկայումս գոյություն ունեցող հիփոթեքային վարկերի տոկոսադրույքներին, այս 9 % տոկոսադրույքը ողջամիտ առաջընթաց է: Սակայն նա կարծում է, որ Հայաստանի համար ասյն բավական ցածր չէ:

«Զարգացած երկրներում կիրառվում է 5-6 % տոկոսադրույք: Հայաստանի իշխանությունները փորձում են միջամտել և օգնել որքանով որ կարող են, սակայն դժվարանում եմ ասել, թե Հայաստանի նման ցածր եկամուտ ունեցող երկրում որքան կտևի այս ծրագիրը»,- ասում է Խաչատրյանը:

Ըստ Սպորտի և երիտասարդության հարցերի փոխնախարարի այսօր հայաստանյան ընտանիքների 71 տոկոսը ունի բնակարանային խնդիր, սակայն նրանց միայն 4-5 տոկոսը հնարավորություն ունի այս խնդիրը լուծել հիպոթեքային վարկավորման միջոցով:

Քարամյանն ասում է, որ այսօր երիտասարդ ընտանիքների եկամուտի միջին գնահատականը «խիստ մոտ է» ակնկալվող չափորոշիչին, իսկ այն ամսեկան կազմելու է 300.000 դրամ, որն անհրաժեշտ է լինելու ընտանիքի ծախսերը հոգալու և հիփոթեքային վարկը մարելու համար:

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը հայտարարել է, որ այս տարվա առաջին կիսամյակում արդեն կկարողնան օգտվել ծրագրից: Եթե նախատեսված 3 մլրդ դրամը չբավարարի կօգտվեն լրացուցիչ ռեզերվներից:

Երեքշաբթի կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ փոխնախարար Քարամյանն ասաց, որ, կոնկրետ պայմաններից ելնելով, ծրագրի մատչելիությունն ավելի կբարելավվի, օրինակ`ընտանիքում երեխաների թվով պայմանավորված, կամ եթե կանխավճարի որոշակի մասը սուբսիդավորվի պետության կողմից:

«Հնարավոր է, որ նաև մեղմվի շահառուների տարիքայի սահմանափակումը»,- հավելեց նա:

Փոխնախարար ասաց, որ ծրագրի համար շահառուներ ընտրելու առւոմով «քաղաքական շահարկումներից» խուսափելու նպատակով, ինչպես նաև կոռուպցիոն ռիսկերը կանխելու և գործընթացը հրապարակային դարձնելու համար ծրագրի շահառուների անունները կհրապարակվեն նախարարության կայքում: Կստեղծվի նաև թեժ գիծ: