Բնապահպանները շարունակում են բարձրաձայնել իրենց մտահոգությունը և մտավախությունը Սևանա լիճ թափվող ամենամեծ գետի`Արգիճիի մի մասը դեպի Կասպից ծով ուղղելու մասին:
Այդ քայլը, ըստ նրանց, նպատակ ունի իջեցնելու երկրի քաղցրահամ ջրերի ամենամեծ ավազանի` Սևանա լճի մակարդակը, որի ջրի բարձրացումը վերջին տարիներին ազդել է լճափի երկայնքով գործող մի քանի եկամտաբեր բիզնեսների վրա:
Բացի այդ, վերջերս արձանագրված ջրի մակարդակի այսչափ բարձրացումը համարվում է ամենակարևոր բնապահպանական խնդիրը մեր երկրի համար, որտեղ Սևանա լիճը ողջ էկոհամակարգի գլխավոր տարրն է:
Կառավարությունը, որը բազմիցս հայտարարել է լճի մակարդակի բարձրացումը բնապահպանական գերակա նպատակ լինելու մասին, նշել է, որ կհետևի, թե արդյոք բնապահպանների բարձրացրած հարցերի շուրջ համապատասխան քայլեր ձեռնարկվո՞ւմ են, թե՞ ոչ:
Արգիճին Սևանը սնուցող 28 գետերից ամենախոշորն է: Այն տարեկան 12 սանտիմետրով ապահովում է Սևանի ջրի մակարդակի բարձրացումը և շրջակա վեց գյուղերի շուրջ 30000 բնակիչների կողմից օգտագործվում ոռոգման նպատակով: Այժմ Արգիճին սնուցող Գայլաձոր վտակի հունը փոխելու ծրագիրն իրականացնելու դեպքում ջրերի մի մասը կուղղվի դեպի Վայոց ձոր, որը Սևանի հակառակ կողմում է:
Ըստ բնապահպանների` խախտվում է «Սևանի մասին» ՀՀ օրենքը, որի համաձայն` արգելվում է Սևանի ավազանի ջրային պաշարներն օգտագործել այլ նպատակներով` հէկի կառուցում, ոռոգում թե այլ: Բացի այդ, դա վտանգավոր է ձկների, մասնավորապես` իշխանի համար, քանի որ նրանք ձվադրում են հենց այդ գետի ակունքում:
«Նրանք ասում են, թե ոռոգման նպատակով են ուզում ջուրը տանել, այնինչ մենք սեփական աչքերով ենք տեսել, թե ինչ ծավալի շինարարություն է արվել` 1,5 կմ երկարությամբ տարածքում փոս են փորել ու կառուցել երկու պատվար, որը նշանակում է, որ նրանք հէկ են կառուցում` շահույթ ստանալու և ոչ թե ոռոգման նպատակով»,- համոզված է «Օրհուս» կենտրոնի Գեղարքունիքի մարզի աշխատակից Լիաննա Ասոյանը: «Օրհուսը» (որն իր անվանումը ստացել է դանիական քաղաքի անունից, որտեղ 1998 թ. ստորագրվել է ՄԱԿ-ի հայտնի կոնվենցիան` նպաստել «տեղեկատվության հասանելիությանը, հասարակության մասնակցությանը որոշումներ կայացնելու հարցերում և շրջակա միջավայրի հարցերի շուրջ արդարության հասնելը») միջազգային կազմակերպություն է, որը գրասենյակներ ունի տարբեր երկրներում, ի թիվս որոնց` Հայաստանում:
Վերին Գետաշեն գյուղի բնակիչ Վարդան Գալստյանն էլ հարցնում է, թե ինչպե՞ս են ոռոգման նպատակով այդ ջուրն օգտագործելու 60-80 աստիճան թեքության ջրագծերով:
«Ես միայն այդ ջրով եմ ջրում իմ 2300 քմ տարածքը, որից ստանում եմ 15 տոննա կարտոֆիլ, նաև կաղամբ, որն օգտագործում եմ 13 շնչից բաղկացած ընտանիքս պահելու համար: Հիմա որ այդ ջուրը կտրեն, ես ինչո՞վ եմ կերակրելու իմ տղաներին, որոնց բանակ պիտի ուղարկեմ»,- զայրանում է նույն գյուղի բնակիչ 57-ամյա Պայծառ Աղաբաբյանը:
Գեղարքունիքի մարզպետարանի աշխատակիցները պնդում են, որ չգիտեն, թե ով է շինարարության հեղինակը և այն որակում են ապօրինի, քանի որ չեն տվել համապատասխան թույլտվություն, իսկ ՀՀ բնապահպանության նախարարության բնապահպանական տեսչության տարածքային բաժնի պետ Սողոմոն Սողոմոնյանը նշում է, որ մարզպետարանը միշտ էլ տեղյակ է եղել, քանի որ դեռ 2006 թ.-ից մինչև 2009 թ. նոյեմբերը այդ ջուրը ոռոգման նպատակով օգտագործելու թույլտվություն եղել է:
«Բայց մենք ամեն ինչ կանենք, որ այդ շինարարությունը չշարունակվի»,- «ԱրմենիաՆաուին» հավատացնում է Սողոմոնյանը:
Սակայն բնապահպանները թերահավատորեն են վերաբերվում նրանց խոստումներին, քանի դեռ հէկի շինություններն ամբողջությամբ չեն ապամոնտաժվել: Բնապահպան Գագիկ Սուխուդյանն ասում է, որ արդեն որոշվել է, որ վտակի հունը կփոխվի, և այժմ միայն ժամանակի խնդիր է, քանի որ «կան բոլոր նախադրյալները դրա համար»:
Այս տարի Սևանի մակարդակը ևս բարձրացել է 50 սանտիմետրով` հասնելով 1900 մ 3 սմ նշակետի` հեղեղելով ավտոճանապարհը, ինչպես նաև հարյուրավոր ապօրինի շինություններ: Ըստ փորձագետների`Սևանի մակարդակը պետք է հասնի առնվազն 1905 մ-ի, որպեսզի կանխվի լճի հետագա գոլորշիացումը և ճահճացումը:
English
Հայերեն
ՎԵՐԵՎ 
Readers' comments
Post a comment
Comments are welcomed and encouraged. However, comments not pertaining to the topic or containing slander or offensive language will be deleted. You have to be registered to be able leave your comment. Sign in or Register now for free.