Այս շաբաթ Ազգային ժողովում առաջին ընթերցմամբ ընդունված «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության փորձաքննության մասին» օրենքում փոփոխությունների նախագիծը բնապահպանները համարում են հակաէկոլոգիական:

Անցյալ ուրբաթ խորհրդարանական լսումներից հետո օրենսդիրներն առաջին ընթերցմամբ հապճեպ ընդունել են օրինագծում փոփոխություններ կատարելու նախագիծը: Հնչեցված որոշ առաջարկություններ և մեկնաբանություններ ներառվել են օրինագծում նրա ընդունվելուց առաջ:

Խորհրդարանական լսումների ժամանակ քաղաքացիական նախաձեռնող խումբը հանդես է եկել զեկույցով, որում ներկայացնելով իր սկզբունքային դիտողությունները, պահանջել է նախագիծը ԱԺ-ից հետ կանչել և նոր օրենք մշակել:

Բնապահպաններն ահազանգում են, որ այն հիմնարար օրենք է բնապահպանության ոլորտում, և դրանից են կախված ապագայում պետության շրջակա միջավայրի որակը և տնտեսության բնական զարգացումը:

«Օրենքի նախագիծը չի ծառայում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության փորձաքննության հիմնական նպատակին, բացակայում են օրենքը կյանքի կոչելու համար անհրաժեշտ, մասնագիտորեն հիմնավորված նորմատիվաիրավական հիմքերը: Օրենքը, փաստորեն, չի կարող գործել, քանի որ ներկայացված չեն այն ընթացակարգերը, որոցով բնապահպանական փորձաքննությունը պետք է լիարժեք իրականացվի: Այս վիճակը շարունակվում է 1995 թ.-ից մինչ օրս, երբ ընդունվեց մայր օրենքը»,- նշվում է զեկույցում: (Զեկույցը պատրաստվել է քաղաքացիական նախաձեռնող խմբի կողմից, որը բաղկացած է ՀԿ-ներից, որոնք ներկայացնում են քաղաքացիական հասարակությունն ու կամավոր ակտիվիստներին:)

«Պահպանենք Թռչկանի ջրվեժը» քաղաքացիական նախաձեռնության անդամ աշխարհագրագետ Լևոն Գալստյանն ասում է, որ իրենց նախաձեռնությունը գրավոր առաջարկներ չի ներկայացրել բնապահպանության նախարարությանը:

«Մենք պահանջում ենք օրենքը հետ կանչել, և կներկայացնենք մեր առաջարկները: Ես` որպես քաղաքացի, նայելով օրենքին` հասկանում եմ, որ ՊՈԱԿ-ը (պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն) փորձաքննությանը կարող է դրական եզրակացություն տալ,- ասում է Գալստյանը: -Այն իր մեջ լուրջ ռիսկեր է պարունակում, օրենքը պրոֆեսիոնալ կերպով կազմված չէ»: Ըստ էության, նոր օրենքը կարգավորում է ՊՈԱԿ-ի գործունեությունը:

Բնապահպանության նախարարության «Բնապահպանական փորձաքննություն» ՊՈԱԿ-ի գլխավոր մասնագետ Ազգանուշ Դռնոյանը, ներկայացնելով ԱԺ երկրորդ ընթերցման համար նախատեսված օրինագծի նախագիծը`լրամշակված տարբերակով, կարծում է, որ օրենքը բարդ է, բոլոր ոլորտներն իր մեջ ներառում են բարդ ընթացակարգեր:

«Մենք հաշվի ենք առել բանավոր դիտողությունները: Օրենքը հնարավորինս տեղ է թողել հետագա մշակման համար»,- ասում է Դռնոյանը:

Դռնոյանը մեղադրում է բնապահպան երիտասարդներին առաջարկությամբ հանդես չգալու կամ դրանք շատ ուշ ներկայացնելու համար և նշում, որ առաջարկություններով հանդես է եկել միայն «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ» կազմակերպությունը, ինչի դեպքում էլ որոշ բաներ հաշվի են առնվել:
Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչու նրանք առաջարկություններով հանդես չեն եկել, Գալստյանն ասել է, որ կարևորը օրենքը հետ կանչելն է:

«Երբ օրենքը հետ կանչեն, մենք նոր միայն կներկայացնենք: Մենք ունենք մոտ 60 առաջարկ, որը 5-10 օրում հնարավոր չէ քննարկել: Ուրբաթ տեղի ունեցած լսումների ժամանակ ԱԺ-ում մենք հանդես եկանք բանավոր առաջարկներով: Երկուշաբթի օրինագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց, որտեղ մի տառ անգամ չկար մեր առաջարկություններից»,- ասում է Գալստյանը:

Բնապահպաններն այնպիսի տպավորություն են ստացել, որ պետությունը նպատակ ունի տասը տարվա ընթացքում արդյունահանել Հայաստանի ընդերքի հանածոները: Նրանց համար զարմանալի է, թե ինչու օրենքի նախագիծը պատրաստվել և խորհրդարան է ներկայացվել երկու ամսում:

«Բնապահպանական փորձաքննություն» ՊՈԱԿ-ի փոխտնօրեն Հենրիկ Գրիգորյանը չգիտի, թե որն է հապճեպության պատճառը, բայց այն, որ օրենքի նախագիծը պետք է ընդունվի, օդի, ջրի պես անհրաժեշտ է: Ներկա օրենքը գործում է 1995 թվականից:

Ազգանուշ Դռնոյանի խոսքով`օրինագիծը շատ երկար է քննարկվել:

«Այլ հարց է, որ քննարկումներին հասարակության ոչ մի անդամ չի մասնակցում, մենք չունենք լծակներ, որ նրանց բերման ենթարկենք»,- ասում է նա:
Բնապահպանները պատրաստվում են դիմել ՀՀ նախագահին, որպեսզի վերջնական լուծում տրվի բնապահպանական խնդիրներին: