Տնտեսություն 2010. փորձագետների գնահատականները կասկածի տակ են դնում կառավարության խոստումները

Տնտեսություն 2010. փորձագետների գնահատականները կասկածի տակ են դնում կառավարության խոստումները


ՀՀ կառավարությունը 2010 թ. կանխատեսում է տնտեսության 1,2 տոկոս աճ, ինչը անվստահություն է առաջացնում մի խումբ փորձագետների շրջանում` հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հայաստանը ԱՊՀ երկրների մեջ ամենավատ ցուցանիշով է փակել 2009 թ.`14,4 տոկոս անկում:

Տնտեսության անկման և դանդաղ վերականգնման պատճառներից մեկը համարվում է մոնոպոլացումը և օլիգոպոլիաների առկայությունը: «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի 2009 թ. զեկույցում նշվում է, որ իշխանության և բիզնեսի սերտաճումը, արդյունավետ կառավարման դեֆիցիտը, ի թիվս այլ պատճառների, հանգեցրին նրան, որ Հայաստանի տնտեսությունը հազիվ դիմակայեց ճգնաժամի հարվածին: Ըստ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի նախագահ Վարդան Օսկանյանի (նախկին ՀՀ արտգործնախարար)` կառավարության պատասխանը ճգնաժամին ուշացած էր և անհամարժեք:

Իսկ ի՞նչ էր առաջարկել կառավարությունը: Պետական միջոցառումների ծրագրում ընդգրկված են մակրոտնտեսական և ֆինանսական կայունության, խոշոր գործատուներին վարկեր տրամադրելու միջոցով աշխատատեղերի, դրամի լողացող փոխարժեքի քաղաքականության պահպանում, պետական ծախսերի ընդլայնում` արտաքին ֆինանսավորման ներառումով: Կառավարության հակաճգնաժամային միջոցառումների մեջ հատուկ տեղ են զբաղեցնում հանրապետական և տարածաշրջանային նախագծերը` նոր ատոմակայանի կառուցում, ճանապարհային շինարարություն (մոտ 1000 կմ), ի թիվս որոնց` Հյուսիս-Հարավ ճանապարհի կառուցում, որը Վրաստանի սահմանը կկապի Իրանի սահմանի հետ, գյուղական ճանապարհների վերակառուցման ծրագիր, Երևանի քաղաքային տրանսպորտի ծրագիր, Իրան-Հայաստան երկաթգծի ճանապարհի կառուցում, ՀՀ ողջ տարածքում ջրամատակարարման համակարգի վերակառուցման նախագիծ, աղետի գոտու շարունակվող վերականգնում:

Ինչպես նաև Հայաստանը մի շարք ուղղություններով` առողջապահության, կրթության, ֆինանսական ծառայությունների և կազմակերպված հանգստի, տարածաշրջանային կամ էլ նույնիսկ համաշխարհային կենտրոնի վերածելու մի շարք «հավակնոտ» մտահղացումներ:

Հայաստանում Արժույթի միջազգային հիմնադրամի նախկին ներկայացուցիչ Նինկե Օմեսն անցյալ տարվա աշնանը համաձայնել է Համաշխարհային բանկի գործադիր տնօրեն Նգոզի Օկոնջո-Իվիլի այն կարծիքին, որ ՀՀ տնտեսությունը օլիգոպոլային կառուցվածք ունի:

«Կենտրոնացված պլանային տնտեսությունից շուկայականի անցումը երկար գործընթաց է: Արդեն ստեղծվել և գործում են շուկայական մեխանիզմները, սակայն շատ ոլորտներում մրցակցության պակաս կա,- հայտարարել է Օմեսը և հավելել: - Շատ ոլորտներ վերահսկում են մեկ կամ երկու խոշոր ընկերություններ»:

«Մենք կպայքարենք օլիգոպոլիաների դեմ, ոչ թե օլիգարխների»,- դեկտեմբերի 25-ին ի պատասխան հայտարարեց վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը:

«Մեր մոնոպոլիստներն իրականում մեծ մասնաբաժին են ստացել շուկայում ոչ թե իրենց գրագետ տնտեսական գործունեության, այլ իրենց մենաշնորհային կարգավիճակի համար»,- հայտարարել է ՀՅԴ խմբակցության անդամ, տնտեսագետ Արա Նռանյանը:

Փետրվարի վերջին ընդդիմադիր Հայ ազգային կոնգրեսը հրապարակել է սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության համակարգային բարեփոխման ծրագրի`«100 քայլ» նախագիծը, որի հեղինակն է ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը:

«Երկրորդ սերնդի բարեփոխումների ձախողումը հանգեցրեց տնտեսության և եկամուտների բաշխման միանգամայն անցանկալի կառուցվածքի, որի դեպքում երկրի տնտեսական զարգացման գործընթացում ընդգրկված է 15 մարդ և ձեռնարկատիրական ակտիվություն չկա: Մենք պետք է հաղթահարենք դա: Անհրաժեշտ է ոչ թե ստիպել, այլ հրավիրել հարյուրավոր մարդկանց`մասնակցելու երկրի զարգացմանը: Բավարար է, որ պետության ղեկավարն ապացուցի, որ կարող է ազատել հասարակությունը բաշիբոզուկներից, և դա կհաջողվի անել: Կսկսվի ինքնամաքրման բնական գործընթաց»,- ասել է Բագրատյանը:

Վարդան Օսկանյանի կարծիքով` անհրաժեշտ է որոշումներ փնտրել նաև տնտեսական ոլորտից դուրս: «Տնտեսական մթնոլորտի բարելավման համար կարելի է օգտվել տնտեսական ճգնաժամից` երաշխավորելով օրենքի գերակայությունը, վերացնելով մոնոպոլիաները, բիզնեսի և իշխանության սերտաճումը և իրականացնելով արդյունավետ ու կանխատեսելի կառավարում»,- ընդգծել է Օսկանյանը:
Inside Armenianow