| ഀ
Փիլիսոփայական մոտեցում քաղաքականությանը. սկզբունքները խոչընդոտ են` ասում է սոցիոլոգ-քաղաքական գործիչը ഀ
Գայանե Աբրահամյան
ഀ
«ԱրմենիաՆաուի» թղթակից
ഀ
ഀ
Լյուդմիլա Հարությունյանը փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր է և Երևանի պետական համալսարանի սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի դեկանը: Իր կրթական և քաղաքական գործունեության մեջ առաջնորդվում է նույն սկզբունքներով:ഀ
ഀ
ഀ
ഀ
 | ഀ
ഀ
«Ազատությունս և արժանապատվությունս ոչ մեկին չեմ նվիրի, հաշվետու եմ ինքս ինձ, դատավոր ու պատասխանատու եմ ամեն ասածիս ու արածիս համար»: ഀ
ഀ
Հարությունյանն ասում է, որ հենց այս սկզբունքներն էլ իրեն ավելի շատ խոչընդոտել են, քան օգնել որոշակի քաղաքական ազդեցություն ձեռք բերելու գործում:ഀ
ഀ
Նա ասում է, որ իր կյանքի ուսուցիչները տղամարդիկ են եղել: ഀ
ഀ
«Առաջին ուսուցիչը հայրս էր, ով ինձ սովորեցնում էր Վոլտեր և Ռուսսո: Իմ առաջին համալսարանները նրա ընդդիմադիր ճառերն էին: Երկրորդը մաթեմատիկայի ուսուցիչս էր, ով մի անգամ դժվար խնդիր լուծելու համար ասաց` շնորհակալություն: Դա իմ կյանքում առաջին շնորհակալությունն էր, և ես հասկացա, որ եթե դժվար գործեր անեմ, կարժանանամ շնորհակալության»,- ասում է նա:ഀ
ഀ
1974 թվականին Հարությունյանը մեկ տարով մեկնում է Սորբոն` սովորելու: Խորհրդային տարիներին դա աներևակայելի էր քաղտնտեսության 34-ամյա դասախոսի համար:ഀ
ഀ
«Ես զգացի, որ գիտեմ ավելին, քան իրավունք ունեի խոսելու, բայց պետությունը դրա կարիքն ուներ»,- ասում է Հարությունյանը:ഀ
| ഀ
ഀ
ഀ
Խոսելու հնարավորություն ստացավ 1976-ին, երբ Կարեն Դեմիրճյանը նոր էր իշխանության եկել և նոր գաղափարներ հավաքելու նպատակով հանդիպում էր տարբեր մասնագետների հետ: ഀ
ഀ
«Հանդիպեցի նրա օգնականի հետ: Հեռվից թերահավատորեն ժպտում էր` կարծես ասելով, թե էս աղջիկն ինձ ի՞նչ պետք է ասի: Սկսեցի ներկայացնել բոլոր այն բարեփոխումների ծրագրերը, որոնք, իմ կարծիքով, անհրաժեշտ էին երկրին: ഀ
ഀ
Եվ ես հատուկ մարտահրավեր նետեցի, քանի որ նա ինձ նայում էր միայն որպես կնոջ, իսկ ես ուզում էի ցույց տալ, որ իրենից վատ չեմ հասկանում իրավիճակը: Հետզհետե լրջացավ, գրիչն առավ ու սկսեց գրի առնել, այսինքն` հասկացավ, որ դիմացը ոչ թե պարզապես կին է, այլ բանիմաց անձնավորություն»,- պատմում է Հարությունյանը: ഀ
ഀ
Բարեփոխումներով ոգևորված դասախոսը հետո միայն հասկացավ, որ դրանք իրականացնելն այդքան հեշտ չէ: ഀ
ഀ
«Երբ հասկացա, երիտասարդական միամտությունս վերջացավ: Հասկացա, որ ցանկություններով հնարավոր չէ երկիր փոխել, պետք է պայքարել»:ഀ
ഀ
Պայքարը սկսեց ոչ միայն խորհրդային պառլամենտից, այլև միջազգային ատյաններից, որտեղից համարձակորեն բարձրաձայնում էր Ղարաբաղի անկախության հարցը: ഀ
ഀ
«Մասնակցությունը 1990 թվականին կայացած Գորբաչով-Բուշ բարձր մակարդակի հանդիպմանը հնարավորություն տվեց մամուլի ասուլիս անցկացնելու ԱՄՆ ԶԼՄ-ների հետ: Խորհրդային պետության առաջընթացի, բարեփոխումների մասին խոսելու փոխարեն սկսեցի նորից Ղարաբաղի երգը երգել»,- ժպիտով հիշում է Հարությունյանը: ഀ
ഀ
Նրա համարձակությունը փակեց բարձր պաշտոններ տանող ճանապարհը: Անկախությունից հետո Հարությունյանը մասնակցել է բոլոր հինգ խորհրդարանական ընտրություններին, սակայն երբեք պատգամավոր չի դարձել: ഀ
ഀ
«Նա, ով բացեիբաց ասում է ճշմարտությունը, ընդվզում սխալների դեմ, իշխանության կողքին չէր կարող հայտնվել: Դե ֆակտո միշտ հաղթել եմ, բայց ամեն գնով դուրս են մղել` քաջ գիտակցելով, որ ինձ չեն կարող ասել` այս օրինագծին կողմ քվեարկիր, սրա դեմ մի խոսիր` պաշտոն կտանք: Ես կառավարելի չեմ»,- ասում է Հարությունյանը:ഀ
ഀ
Հարությունյանը համոզված է, որ գալիք ընտրություններին կանայք կկազմեն խորհրդարանի 15 տոկոսը, բայց դա կլինի զուտ իմիտացիա: ഀ
ഀ
«Խորհրդային Միության ժամանակ էլ 33 տոկոս կին կար, դա ոչինչ չէր փոխում: Նրանցից միայն 4-ն էր խոսում, մնացածն անում էր այն, ինչ թելադրում էին վերևից: Նույնն էլ այսօր է»,- ասում է Հարությունյանը:ഀ
ഀ
Նա ասում է, որ գիտակից, մանիպուլյացիայի չենթարկվող կին քաղաքական գործիչներն այսօր մոդայիկ չեն, նրանց չեն սիրում ոչ իշխանությունները, ոչ ընդդիմությունը: Տղամարդիկ են լիդերները, ու կանայք պետք է միայն լսողի դերում լինեն: ഀ
ഀ
«Միջազգային մի հետազոտության համաձայն` կին լիդերները բաժանվում են երեք խմբի` կանայք, որոնք տղամարդկանց կրնկի տակ են` նրանք տղամարդկանց թայֆաներից են, նրանց տղամարդիկ են առաջ մղում: Մյուսը կանոն խախտողներն են, որոնք փոխում են կյանքի հունը, հեղափոխություններ են անում: Հասարակությունը, որպես կանոն, չի սիրում նրանց: Երրորդ տեսակը հաշտեցնողներն են, որոնք խնդիրները լուծելու, կողմերին հաշտեցնելու, բարեփոխումների միջոցով առաջ են տանում հասարակությունը»,- ասում է սոցիոլոգը: ഀ
ഀ
Նրա կարծիքով` Հայաստանում գերիշխում են տղամարդկանց կրնկի տակ գտնվող կին լիդերները, կանոն խախտողներ չկան, իսկ իրեն դասում է հաշտեցնողների խմբին, քանի որ վստահ է, որ քայլ առ քայլ բարեփոխումներով էլ հնարավոր է հաջողության հասնել: ഀ
ഀ
Հարությունյանն ասում է, որ բարձր պաշտոնն ազատությունն է, որը չի փոխի ոչ մի աթոռի հետ: ഀ
ഀ
«Ես համալսարանում հիմնել եմ սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ, որտեղ ստեղծել եմ երկու մասնագիտություն` կոնֆլիկտաբանություն և սոցիալական աշխատանք: Կենտրոններ ու կուսակցություն եմ հիմնել, բազում ուսանողներ եմ կրթել, ովքեր հիմա գրքեր են հրատարակում և նշում են իմ անունը` որպես ուսուցիչ: Ես ինձ ռեալիզացնում եմ քաղաքականությունից դուրս»,- հպարտությամբ ասում է Հարությունյանը: ഀ
ഀ
Բայց նաև համոզված է, որ եթե կանայք ընտրեին իրենց դերը քաղաքականության մեջ և որոշումներ կայացնելու հնարավորություն ունենային, «մեր երկիրն այսքան կեղտոտ չէր լինի»:ഀ
ഀ
ഀ
ഀ
ഀ
ഀ
ഀ
ഀ
|
ഀ
ഀ
