Դաշնամուր երկնքից. ԼՂՀ գյուղում ուրախ են արվեստի դպրոց ունենալու համար

Դաշնամուր երկնքից. ԼՂՀ գյուղում ուրախ են արվեստի դպրոց ունենալու համար


Գյուղական երգչախմբից մինչև հանրապետությունում ճանաչում վայելող կոլեկտիվ

Երեք տարի առաջ ղարաբաղցի լրագրող Սուսաննա Բալայանը Հադրութի շրջանի Տող գյուղում մտադրվեց արվեստի դպրոց բացել: Երկար փնտրեց հովանավոր, բայց սկզբում հենց իր պես խանդավառ մարդկանց գտավ և դպրոցը բացեց: Օրերս Ստեփանակերտի մշակույթի և երիտասարդության պալատում կայացան դպրոցի սաների ցուցահանդեսը և համերգը:

Սուսաննա Բալայանի անունը հայտնի դարձավ Ղարաբաղում 1989 թ., երբ Տող գյուղում, որտեղ ապրում էին հայեր և ադրբեջանցիներ, նա որոշեց երգչախումբ ստեղծել, որը կկատարեր հայկական երգեր: Սուսաննան որպես կամավոր եկել էր Տող ռուսաց լեզու և գրականություն դասավանդելու: Թշնամական միջավայրում`ՕՄՕՆ-ի նշանառության տակ, հարևանների ակնդետ հայացքների ներքո նա հավաքեց հայ երեխաների և սովորեցրեց երգեր, որոնք նրանց ծնողներն անգամ չգիտեին: Ղարաբաղում, որը 70 տարի եղել էր Ադրբեջանի կազմում, հայկական երգեր չէին երգում` նախընտրելով ռուսական և իտալական երգեր:

Բալայանի երգչախումբը երգում էր Կոմիտաս, հայկական շարականներ: Միակ խնդիրն այն էր, որ գյուղում դաշնամուր չկար: Կարծես` դժվարություն չկար, կարելի էր Ստեփանակերտից բերել: Բայց Տողն այն ժամանակ շրջափակման մեջ էր. ճանապարհները փակ էին, իսկ հաղորդակցումը միայն ուղղաթիռով էր: Եվ Սուսաննան որոշեց. Դաշնամուրը պետք է բերել ուղղաթիռով: Ականատեսները երբեք չեն մոռանա այդ տեսարանը. Ուղղաթիռին կապած դաշնամուրը դանդաղ իջավ փոքրիկ հրապարակում: Առաջին երգը կատարվեց հենց այնտեղ:

1994 թ. ստիպված եղան փակել երգչախումբը: Հենց այդ նույն տարի էլ այն ճանաչվեց Ղարաբաղում լավագույն երգչախումբը: Այդ ժամանակ էր, որ Տողի երեխաները առաջին անգամ դուրս եկան իրենց շրջափակված գյուղից, որտեղ տեսել էին միայն պատերազմ և երկնքից իջնող դաշնամուր:

Տարիներ շարունակ Բալայանը մտածում էր Տողում արվեստի դպրոց բացելու մասին: Քանի որ, ինչպես ինքն է ասում` այնտեղի երեխաները հատուկ են: Նրանք ոչ միայն տաղանդավոր են, այլև ամբողջ ուժով ձգտում են յուրացնել մշակույթը, արվեստը, գեղեցիկը:

Բայց ամեն ինչ, ինչպես միշտ, հանգում էր ֆինանսին: Նա պայմանավորվեց Տողի դպրոցի հետ, որը նրան մի քանի դասարան տրամադրեց շենքի կիսաքանդ թևում: Ծնունդով Տողից, ներկայումս ՀՀ ԱԺ պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահ գեներալ Արթուր Աղաբեկյանի աջակցությամբ հաջողվեց վերանորոգել դասարանները և գնել գործիքներ: Բայց ամենակարևորը` գտնվեցին զինակիցներ, ովքեր, անտեսելով ձյունը, ցեխը, շոգը, համաձայնեցին շաբաթը երկու անգամ գալ գյուղ և երեխաներին արվեստի այբուբեն սովորեցնել:

Դպրոցը, որտեղ այժմ Տողից և հարակից Մեծ Թաղեր գյուղից 50 երեխա է սովորում, ունի 2 բաժին` երաժշտական և կերպարվեստի: Սեպտեմբերի 1-ից կբացվի նաև պարարվեստի բաժին: «Չգիտեմ, երևի հարկ լինի միշտ գյուղում լինել: Բայց ես Ստեփանակերտում աշխատանք ունեմ: Ես սիրում եմ լրագրությունը, բայց դպրոցը իմ զավակն է, և ինձ համար դժվար է ընտրություն կատարել նրանց միջև»,- «ԱրմենիաՆաուի» հետ հարցազրույցում ասաց «Ազատ Արցախ» թերթի լրագրող Սուսաննան:

Անցած 3 տարիներին դպրոցը գործել է բարեգործական միջոցներով: Միայն վերջերս Ղարաբաղի կառավարությունը որոշեց դպրոցին պետական ֆինանսավորում հատկացնել:

«Շաբաթը երկու անգամ երեխաներիս տանում եմ Տողի դպրոցը,- ասում է Մեծ Թաղերի բնակիչ Լևոն Հայրապետյանը: - Հիմա Ղարաբաղի գյուղերում դժվար է ապահովել երեխաների շփումը իսկական արվեստի հետ: Ու մեր բախտը բերել է, որ այսպիսի դպրոց ունենք»: